bunun yanı sıra f.gülen cemaatinin rusya ve orta asyadaki faaliyetleri önceden destek görürken çeçenistan olayları nedeniyle islami hareketlere karşı artan duyarlılık bağlamında son dönemde kontrol ve engellemelerde artış olduğu gözlenmektedir.
ayrıca cemaat tarafından orta asya ülkelerine yönelik ekonomik yatırımlara önem verildiği bu çerçevede maddi sıkıntı çeken cemaat dışındaki tekstil işletmelerinin satın alınarak işletmelerde bulunan makinelerin cemaate ait şirketler kanalıyla orta asya ülkelerine gönderilmesinin planlandığı öğrenilmiştir.
bu bağlamda söz konusu cemaatin yurt dışı faaliyetleri ülke bazında incelendiğinde;
1. romanya
fethullah gülen cemaatinin romanyadaki eğitim faaliyetleri ışık-eğitim kurumları vasıtasıyla yürütülmektedir. ülkede cemaate ait; 2 lise 1 ilkokul 1 anaokulu ve 1 dil okulu bulunmaktadır. ayrıca ülkede cemaat tarafından 15 günde bir zaman-romania adı altında bir gazete çıkartılmaktadır.
2. bosna hersek
fethullah gülen cemaatinin ülkedeki eğitim faaliyetleri sema eğitim vakfı tarafından yürütülmektedir. ülkede cemaate ait 3 lise bulunmaktadır.
3. rusya
f.gülen taraftarlarının rusyadaki üniversitelerde 6 türkçe bölümü, 3 lise, 1 eğitim ve dil merkezi bulunmaktadır.
4. gürcistan
f.gülen cemaatinin gürcistandaki eğitim faaliyetleri çağlar a.ş ve mars a.ş tarafından yürütülmektedir. cemaatin ülkede; 1 üniversite, 3 kolej ve 1 dil merkezi bulunmaktadır.
5. azerbaycan ve nahçıvan
f.gülen cemaatinin ülkedeki faaliyetleri daha çok okul ve kültür dernekleri şeklinde görülmektedir. cemaatin ülkede 1 üniversite, 12 lise (3’ü nahçıvanda) 1 ilkokul bulunmaktadır. ülkedeki eğitim faaliyetleri çağ öğretim a.ş tarafından yürütülmektedir. cemaatin azerbaycanda birbiri ile bağlantılı faaliyet gösteren 1 tv (samanyolu tv), 1 radyo istasyonu (burç fm) ve bir günlük gazetesi (zaman gazetesi) mevcuttur. anılan grubun son dönemde; ilk ve orta öğretim öğrencilerinin yaz tatili dönemlerinde faydalanmaları amacıyla, ilk kez latin harfleriyle azeri dilinde basılmış iki kitabın yayımlandığı tespit edilmiştir. ayrıca azerbaycanda faaliyet gösteren kafkas üniversitesi yönetiminin yeni bir üniversite kampüsü için çalışma başlattığı söz konusu çalışmanın yaklaşık 2 yıl içerisinde tamamlanmasının planlandığı istihbar olunmuştur.
6. kazakistan
fethullah gülen cemaatinin kazakistandaki eğitim faaliyetleri hali hazırda; 1 üniversite, 27 lise, 1 ilkokul ve 1 dil okulunda sürdürülmektedir.
7. kırgızistan
fethullah gülen cemaatinin kırgızistandaki eğitim faaliyetleri sebat a.ş tarafından yürütülmektedir. ülkede cemaate ait; 1 üniversite, 11 lise ve 1 dil okulu bulunmaktadır. ayrıca cemaat tarafından kırgızca/türkçe dillerinde haftalık olarak zaman gazetesi çıkartılmaktadır. ayrıca kırgızistanda sebat eğitim hizmetleri a.ş tarafından anılan firmaya ait okullardaki eğitim durumu hakkında yayımlanan bir raporda;
a) kırgızistanda 13 eğitim kurumu ile hizmet verildiği
b) okullarda toplam 329 öğretmen, 3025 öğrenci ve 310 yardımcı personelin bulunduğu
c) okullara 2001-2002 öğretim yılı için 52 bin 863 öğrencinin müracaat ettiği bu öğrencilerden 800ünün önümüzdeki yıl okula kabul edileceği
d) okullarda uygulanan tüm programların kırgız cumhuriyeti milli eğitim bakanlığı tarafından onaylandığı
e) okullardan şimdiye kadar 1228 öğrencinin mezun olduğu bunlardan sinin tcs ve yos sınavını kazanarak eğitim görmek üzere türkiye ye gittikleri hususlarına yer verildiği tespit edilmiştir
8. özbekistan
fethullah gülen cemaatinin özbekistan’daki eğitim faaliyetleri silm a.ş; tarafından yürütülmektedir. ülkede cemaate ait; 10 lise bulunmaktadır.
9. türkmenistan
f.gülen cemaatinin türkmenistandaki eğitim faaliyetleri başkent eğitim a.ş tarafından yürütülmektedir. ülkede cemaate ait; 1 üniversite, 13 lise, 1 ilköğretim okulu ve 1 eğitim ve dil merkezi bulunmaktadır. ayrıca ülkede başkent eğitim a.şne ait uluslar arası türk-türkmen üniversitesinde bülten press isimli bir dergi çıkarılmaktadır. f.gülen cemaati tarafından çıkartılan fountain isimli dergi ücretsiz olarak dağıtılmaktadır.
