cogito ergo sum yani düşünüyorum öyleyse varım sözünün sahibi ünlü filozof. düşünmekten varlığa, kendi varlığından içindeki tanrı kavramına, içindeki mükemmel tanrı kavramından gerçke tanrıya, gerçek tanrıdan da evrenin gerçekliğine çıkarımda bulunarak idealizmin en ucundan determinizme gelmiştir.
yani, önce işe her şeyden şüphe ederek başlar. kendi varlığından bile. "her şeyden şüphe ediyorum o halde şüphe edemeyeceğim tek şey şüphe ettiğimdir, şüphe etmek düşünmektir" mantığıyla düşündüğünü ve bundan hareketle "düşünüyorum öyleyse varım" diyerek kendi varlığını kanıtlamıştır. artık kendi varlığı descartes için yadsınamaz bir gerçektir. daha sonra insanların zihninde doğuştan var olan mükemmel tanrı kavramını düşünerek bunun tesadüfen var olamayacağını bu mükemmellik kavramının ancak mükemmel olan tanrı tarafından geleceğini düşünmüştür. bu durumu ürününe marka koyan bir üreticiye benzetmiştir. daha sonra tanrı benim evreni var olarak bilmemi istiyor. mükemmel olan tanrı yalancı olamaz diye düşünerek evrenin varlığını da kanıtlamıştır.
madde aleminde determinizmi savunmuştur. determinizmin ortaya çıkardığı özgür irade sorununu ise dualist bir yaklaşımla çözmüştür. ona göre ruh ve beden iki ayrı cevherdir. insan ruh ile düşünür. ruh maddeden bağımsızdır. madde aleminde determinist kurallar geçerlidir ancak ruh bu nedenselliğe bağlı değildir diye düşünerek bu sorunu çözmüştür.
yöntem üzerine konuşma en ünlü kitaplarından biridir. adı ontolojik delil ile sık sık anılır. ayrıca kartezyen felsefenin kurucusudur. onun için analitik geometri gören öğrenciler tarafından sık sık hayır dualarıyla anısı yaşatılır. *
