girift amerikan dış politikalarının yürütülmesi konusunda devamlı olarak olaylara müdahale eden amerikan gizli servis kuruluşu.
pekçok insana göre , ki eksperttirler onlar,
- örneğin tim weiner´ın "cia" kitabını kuvvetle tavsiye ederim, ya da "lautlose macht - sessiz iktidar" kitabı da çok iyidir (kitap almancadır belki türkçesini bulmak mümkündür - mutlaka ingilizceden çevrilmiştir, ingilizcesi bulunmalıdır, okunmalıdır), bu kitaplar her biri 900 sayfa falandır, çok kalın kitaplardır, "sessiz iktidar " kitabı iki kalın cilttir-
işte pekçok insana göre cia herhangi bir parlamento´nun kontrolü altında falan değildir, ve çoktan kendi başına buyruk hareket etme potansiyeli kazanmıştır. pek çok yasadışı işi bizzat yürüttüğünü, ve bunu ajanların kazanç elde etmeleri konusu kesin olmakla birlikte, her birinin ayri ayrı yasadışı kazanç kapılarını kendilerine sunulan imtiyazlar yüzünden müthiş bir serbestlikle kullandıklarını okuruz, birçok kitaplarda.
yaptıkları operasyonlarda ajanların isimlerini üstlerine bile söylemezler, operasyonun tamamındfan bahsetmezler, ve böylece operasyonun kaç adet boyutu olduğu nerelere uzandığı konusu, küçük bir kısmı açıklanmakla birlikte "gizli" kalır. dünyanın en zengin adamı tarihin gelmiş geçmiş en büyük uyuşturucu tüccarı escobar´ın o kadar semirip resmen koskoca bir devleti - kolombiya´yı- neredeyse el altından satın aldığı politikacılarla- yönetmesi işleminin bizzat cia tarafından sağlandığını artık gazetelerde bile okuduğumuza göre "gizli bir tarafı" kalmamış, demektir.
bu ne demektir ? adamların ellerinde devletin kendilerine ayırdığı bütçe´deki paradan başka, onu devede kulak haline getirecek muazzam miktarlarda paraların kontrolünün ellerinde olduğu anlamına gelir.ajan "x" in elinde hepsi gerçek birçok pasaport mevcuttur, bunların yanısıra başka gizli servislere sattığı bilgiler sayesinde başka devlet gizli servisleri menşeili bilimmu gizli kimliğe de kavuşur, ve bir amerikan başkanı o şahsın nerelerde ne tür yatırımlar yaptığını, ne tür kazançlar elde ettiğini kesinkez, bilemez. cia- amerikan devleti arasındaki ilişkiler şu konumda artık cia´yi "amerikan devleti için çalışan bir kurum" olmaktan çıkarmış, ve "amerikan devleti için de - bu "de" çok önemlidir- çalışan bir kurum - haline getirmiştir. isviçre bankalarında "gizli bir sırdaş" hesabı actırır, herhangi bir diktatöre şu veya bu şekilde silah satar, adam bunu bizzat kendi satar, parası şahsen onundur, o dikatatöre ismini başka türlü söyler, hesap başka isim üzerinedir, ve sen o para trafiğini o noktadan itibaren "biraz zor" takip edebilirsin.
cia´ye zaten kendini gizlemek için başka isimler altında bir sürü şirketler kurdurur, görünüşte bambaşka işler yapıyordur, ama esas işlevi bambaşkadır.
genellikle gizlilik bir operasyonun tamamının birileri tarafından bilinmemesi, sadece herkesin o şeyi parça parça bilmesinden ibarettir. sana , herhangi bir paketi şuradan alıp şuraya götürme görevi verirler, sen de o işi aynen nasıl söylenmişse yaparsın. ama o paketin içinde ne olduğunu, o paketin ne işe yarayacağını bilmezsin. sana en acı işkenceyi bile uygulasalar, hiçbir şey bilmediğin için, hiçbir şey söyleyemezsin. zaten söylesen de söylediğin şey doğruluğu teyit edilemeyen bir şey olacaktır, ve sonradan "ben işkenceden kurtulmak için yalan söyledim" dersin - ki bu doğrudur da.
cia´nin içeriğini bugün itibarıyla kimse bilememektedir. amerikan devlet kurumları "kardeşim biz ipin ucunu çoktan kaçırdık" diyemeyeceğinden sanki herşeyden haberdarlarmış gibi davranmaktadırlar. bir okuduğum kitapta "abd bugün cia kurumunu kapatsa bile o işin uzantıları , devam yollarını kesinlikle kontrol edemez, ve cia yapmış olduğu gelişimler yüzünden sona ermez, aynen öyle devam eder" yazıyordu.
