mevlana'ya göre insan özgür gibi görünen bir köledir. Elinde görünmez kelepçeler, ayağında zincirler vardır. insan nefsinin kölesidir. Gerçek özgürlüğü içindeki hayvanların emrinden kurtularak kazanır. Nefsiyle savaşı kazandığında bulur, tanır ancak kendi benliğini.
Mevlana'ya göre insanı insanlıktan çıkaran 2 azılı düşman şehvet ve hiddettir.
"Hiddet ve şehvet insanı şaşı yapar, doğruluktan ayırır".
