ingiliz destekli gerçek anlamda resmi tarihteki ilk büyük kürt ayaklanmasıdır. osmanlı'nın şeriat ayaklanmaları olarak bilinen celali isyanları gibi başlayıp sonradan etnik bir kürt ayaklanmasına dönüşmüştür. bu yüzden günümüzde bir kürt ayaklanması gibi değerlendirilmesi hala tartışma konusudur. isyanın bastırılması sonucu 1926 yılı birleşmiş milletler kararıyla musul, ingiltere mandası altındaki ırak'a verilmiştir.
klasik bir yeşilçam örneğidir bu coğrafyada bazı olgular adeta. aynı senaryolar farklı oyuncularla tekrar tekrar çekilir.
kendi döneminin konsantre fetösü olmaya aday ve hakettiğini bulmuş olan pislik bir hain.
şeyh said, osmanlı padişlerinden biri tarafından asılmış olsaydı eğer bu duruma hiç kimse itiraz etmezdi. hatta olay hakkında bin türlü söylentiler uydurulurdu. şeyd said aslında şunun adamıymış, aslında şunu zehirlemeye kalkmış, bilmem ne hoca onu sapık olduğu için kovalamış, bilmem kim beddua etmiş vb... sonuç olarak, şeyh said'in haksız; onu asan padişin haklı olduğuna dair hiç kimsenin şüphesi olmazdı. nasıl ki bugün fetönün hain olduğuna dair hiç kimsenin şüphesi yoksa, aynen öyle...
ama öyle olmadı; bu soysuz kahpeyi mustafa kemal astı ve bu yüzden geri zekalı kesim şeyh said'i kahraman ilan etti. nasıl ki bugün fetöyü akp'den başkası yok etmeye çalışsaydı fetöyü kahraman; karşı tarafı din düşmanı ilan edeceklerdi, aynen öyle...
isyanin haberi falih rifki atay, ismet inonu ve birkac milletvekili poker oynarken gelir. Falih rifki bi dk su oyun bitsin minvalinde bir seyler soyler. ismet pasa pas der ve telgrafa uzun uzun bakar...
Haksız yere idam edilmiş büyük bir Kürt önderi, kahraman, zaman bir gün kendisine yapılanların hesabını verip hakkını ve itibarını kendisine iade edecek, tarihten hesap sorulacak.
Resmi tarihin ve bizzat yargılayan ahmet süreyya örgeevrenin yazdığına göre kürdistan peşinde koşan biri bizimkilerin dediğine göre şeriat adına mücadele vermiş mücahid. Tam olarak vakıf değilim herşey olabilir.