elysium

entry68 galeri video1
    64.
  1. sinema üzerine ekonomi-politik bazı okumalar

    --spoiler--

    Elysium ya da Elysion kelimesi Yunan mitolojisinden gelmekte olup onun öncesinde ise Eski Mısır’da iaru sözcüğü bulunmaktadır. Iaru, ölülerin gittiği bolluk ve ölümsüzlük bulunan kamış tarlaları anlamına gelmekte olup Elysion ise Hades’in yeraltındaki cennetidir.

    2154 senesinde yaşananları aktaran yapıtta dünyada ki şartların kötüleşmesiyle -artan nüfus, nüfusun getirdiği hastalıklar, kirlilik ve sınırlı kaynaklar sebebiyle- zenginler, dünya yörüngesinde kendilerine adeta bir cennet kurmuşlardır. Elysium adını verdikleri bu cennet, vatandaşlarına yalnız temiz ortam, yeşillik ve konfor sağlamıyordu. Son derece gelişmiş sağlık protokolleriyle uzun bir ömrü garantilemişlerdi de. (Film bu konuda yeterince açık davranmasada Senatör Delacourt, işadamı Carlyle’a 200 yıllık bir sözleşme garanti etmekteydi.) Öte yandan bu cennetin ayakta kalması için dünyada var olan halihazırda sınırlı kaynaklarsa doyumsuzca buraya aktarılmaktaydı.

    Zenginlerin olmadığı bu dünya nasıldı?

    Zenginleri “yatırım gücü” , orta sınıfı “hizmet” ve alt sınıfı “işçi” olarak indirgeme yapacak olursak yatırım gücü kendi geleceği için diğerlerinden apayrı bir sistem kurduğunda tüm gücüyle oraya yatırımlar yapacaktır; orta ve alt sınıfın da ihtiyacı olan ancak faydalanamadığı bu yatırımlar giderek netleşen keskin bir çizgi haline gelen sosyal yaşam farkına sebep olacak ve orta sınıfın giderek erimesine neden olacaktır. Hizmet’in ortadan kalkması yalnız yatırımlardan yararlanamamaktan değil onlara uygun olan iş sağlayıcılarının da ortadan kalkmasıyla oluşacaktır. Örneğin filmdeki distopik dünyamızda sağlık sektörü neredeyse çökmüştür. Bakımsız bir hastane içerisinde yüzlerde hasta yığılmıştır ve kısıtlı tedaviler uygulanmaktadır. Sebebi basitçe yatırım gücünün olmamasıdır. Ayrıca pek çok kamu hizmetinin robotlar aracılığıyla yapılmakta olduğu da görülür. (Şartlı Tahliye Memuru, Polis vs)

    Yatırım gücü olmayan ve hizmetin kısıtlı olduğu imkanlarla işçilerin dünyasında olan ana karakterimiz Max DeCosta, çalıştığı fabrikada tam doz radyasyona maruz kalır. Elysium’da imkanlar vardır ancak o bu hakka sahip değildir. Onun gibi ölümcül ya da basit hastalıklara sahip pek çok hasta için aslında çare vardır ancak dünyadakiler ile paylaşılmamaktadır. Günümüzdeki teknolojik gelişmelerin, gelecekte eşit yaşam imkanları doğurduğunu düşünen benim gibi birine teknolojinin yalnız tek bir sınıfın kontrolü altında kalmasıyla ne gibi büyük ayrıma yol açacağı gösterilmiştir.

    Kısıtlı kaynaklar içerisinde sınırsız imkanlara sahip yalnızca tek bir sınıfın olması ve kendilerini izole etmesi öylesi bir yakın gelecekte olabilir ki yeni bir küresel ekonomik krizin de tetikleyicisi olacaktır.

    Aslında bu filmde bile Malthus’un teorisi yer almakta. Ve tamda söylediği gibi zenginler gıdaya ve fazlasına ulaşabiliyorken alt sınıf hastalıklar ve açlıkla boğuşmaktadır. Nüfus kontrolünü sağlamış olan zenginler geride bıraktıkları alt sınıf insanları hastalıklar ve pislik içerisinde ölüme terk ederek nüfus kontrolü sağlama amacında olabilir. Bence zenginlerin büyük çabasının sonucunu almış olmaları bir nebzede olsa hak ettiklerini düşündürsede Elysium’da doğmuş birinin emeksiz bir şekilde tüm zenginlikten faydalanması büyük bir haksızlık.

    Özetle bir zamanlar Amerikan zenginlerinin kendilerini şehrin kaosundan uzak banliyölere taşıması gibi Elysium’da da zenginler kendilerini dünyanın kaosundan uzağa, yörüngeye taşımışlardır. Fakat gelişen teknolojik imkanları da yalnız kendilerine vermişlerdir. Bu yüzden orta sınıf kalmamış ve zengin-fakir arasında ki ayrım uçurumdan ötedir. Bu da bazı grupların devrimci bir görüşe sahip olmasını doğurmuştur. Söz konusu filmde Spider karakteri hasta insanları ne pahasına olursa olsun Elysium götürmeye çalışır. (Elysium’da göçmen sorunu) Gidecek insanlar da tek çare uğruna ölmeyi göze alır. Ana karakterimiz Max, Spider’dan gidiş bileti alabilmek için kendi patronunun (işadamı Carlyle) beyin çipindeki bilgileri çalacaktır. Amaçları yalnızca bankadaki paralar iken; Carlyle Senatör ile bir darbe planladığı için Elysium’un sıfırlanması için gerekli yazılım şifrelerine sahiptir. Spider bunu fark edince her şey değişir. Max’in çaldığı bilgiler onun ölümüne neden olacaktır ancak pek çok insanın da hayatını kurtarır. Çünkü Spider Elysium’un yeni vatandaşlarını “tıbbi yardıma ihtiyaç tüm insanlar” olarak yapmıştır.

    --spoiler--
    0 ...
bu entry yorumlara kapalı.
© 2025 uludağ sözlük