kafkas kartalı diyede tanılır, ruslara karşı efsanevi çeçen direnişini başlatmıştır az adamla ruslara korku dolu günler yaşatmıştır,ruslara karşı olan savaşında gerilla taktiğini uygulamıştır,1871 yılında hac ziyareti için bulunduğu arabistan'da vefat etmiş
o'na (rus çarına) söyle! kahraman teb'amın kalplerinde kök salan bu eşsiz zafer inancını kökünden kazımadıkça,bu mübarek vatan topraklarının en son kaya parçasına kadar karış karış müdafaa etmekten bizi men edemeyeceksiniz. dinim ve vatanım uğrunda bütün çocuklarımı ve ailemi kılıçtan geçirseniz, zürriyetimi kurutsanız, en son tebamı öldürseniz, tek başıma son nefesimi verinceye kadar sizinle döğüşeceğim. son cevabım budur...
dedemin anlattığına göre rusya dan istanbul a, o dönem osmanlı sultanının yanına gider. sultan, beyoğlu civarında toprak verir, ancak ben burda yapamam buralarda neslim yaşasın, der şeyh şamil. sonrasında yalovada bir yer verir ve birçok dağıstanlı buraya yerleşir. hala yalova da birçok sadece dağıstanlıların yaşadığı köyler vardır.
dağıstan yöresinden tüm kafkasyaya yayılmış halk oyunudur.lezgi kökenlidir.lezginka da denir.
erkeklerin toplu figürleri, ağır sololar, tırnaklar ve hızlı sololar ve toplu figürlerle tamamlanır.kızlar da oyunun kimi yerlerine iştirak etseler de aslında erkek oyunudur.doğu anadoluda kars-ardahan-ığdır başta olmak üzere çeşitli yerlerde de oynanır.
seyh serafettin'in hocasidir, seyh serafettin'in turbesi ise yalova guney koyu tepesindedir. seyh serafettin ise istanbul zeytinburnunda ikamet eden sultan baba'nin manevi hocasidir.
dagistanli mucahit, askeri ve dinsel onder, zamanla efsanelesmis bir halk kahramainidir. aralarinda irk, dil ve mezhep ayriliklarindan dolayi kendi aralarinda sorunlar yasayan kafkasya muslumanlarini birlestirerek rus zulmune karsi savasmistir. bir dizi savastan sonra istenilen neticeyi alamayan rus cari 2. aleksandir, nihai sonucu alabilmek icin uzerine 180.000 kisilik bir ordu gondermistir. cok siddetli carpismalar neticesinde ruslar tum cecenya'yi ve seyh samil'in sigindigi vedeno kalesini isgal etmis, samil ise yaninda kalan 400 mucahit ile gunib'e cekilmistir. uzun sure bu bolgede direnen samil yanindaki son 100 mucahit ve 2 ogluyla birlikte ruslar'a teslim olmak zorunda kaldi. zira kadinlar , yaslilar ve cocuklarin hayatini daha fazla tehlikeye atamazdi. rus cari petersbrug'ta karsiladigi samil'e iyi davrandi ve kendi istegi uzerine o'nu medine'ye hac gorevini yerine getirmesine izin verdi. medine'ye giden samil bir daha geri donmedi ve orada oldu.
seyh samil bilinenin aksine cecen degil, bir avar turku'dur. zaten bunca yigitligi bir turk'ten baskasi da yapamazdi.
..gün gelir rus zulmü o kadar şiddetlenir ki çeçenlerin hiç bir umudu, direnci kalmaz halk şeyh şamil'e gidip "teslim olalım" der, şeyh şamil bu isteğe o kadar sinirlenir ki, "bundan sonra teslim olalım diyen herkese 100 kırbaç vurulsun" diye emir verir.
açlıkla boğuşan halk en sonunda şeyh şamil'in annesine gidip oğluyla konuşmasını, teslim olmaları gerektiğini söylemelerini ister. anne, sütten kesilmiş yeni anaları, zayıflıktan bitap düşmüş bebekleri düşünerek oğluyla konuşmaya, teslim olmaları gerektiğini söylemeye gider.
annesinin bu isteğini duyan şeyh şamil neye uğradığını şaşırır fakat verdiği söz de aklına gelir ve " annem teslim olmamızı istediği için 100 kırbaç yiyecek fakat annem yaşlı, zayıf onun cezasını oğlu olarak ben çekeceğim" deyip kendine 100 kırbaç vurur..
sözde vatanseverlerin hakkında pek birşey bilmediği büyük komutan, asil lider. yıllarca sürecek direniş ateşini yakan, bağımsızlık uğruna şerefinden, onurundan ve asaletinden ödün vermeyen önder.
yakınlarına: türklüğünüzü unutmayın, türk milletinden ayrılmayın, türk topraklarından başka yerde oturmayın, kafkasya türklerindir, kurtarıp sahibine teslim edin diye vasiyet etmiştir...
şamil kafkas dağının hürriyet güneşidir.
şamil atatürk'ümün özbeöz kardeşidir.
şamil'i bilmeyen atasını ne bilir.
şair diyor ki:
bayrakları bayrak yapan üstündeki kandır.
toprak, eğer uğrunda ölen varsa vatandır.
ben de diyorum ki:
benim vatanımın sınırları kars'ta başlayıp edirne'de bitmez
azerîmin hürriyet hürriyet diye doğduğu kıyılarda başlar,
taa viyana kapılarında biter.
kür, aras coştukça; tuna, volga taştıkça
benim şiirlerim okunacak türkülerim söylenecek...
hazar çalkandıkça, benim ay-yıldızlı bayrağım dalgalanacak.
işte taa oralardan esen rüzgârın getirdiği bir oyun
esaretin düşmanı, cesaretin timsali şeyh şamil.
sormayın kimlerdenem haralıyam a dostlar
gönülden fırtınalı boralıyam a dostlar
bir kızıl kurşun aldım yaralıyam a dostlar.
bu ses arslan sesidir...
bu ses kaplan sesidir...
bu ses türk-islam düşmanlarını titreten, şeyh şamillerin sesidir...
kendisi direnişçiyle militan arasındaki farkı anlatmanın en açık yoludur;gerçek direnişçidir,halkının haklarının gasp edilerek topraklarının rusya ya ilhakına engel olmak amacıyla şerefiyle savaşmış,sonunda savaştığı rusya dahi kendisine saygı duymuştur.
