Dünyaya 5 ışık yılı mesafede olan bir gezegenden dünyaya bakarsanız eğer, sene 2014 te yaşamış olursunuz. Yani o görüntüleri canlı gibi görürsünüz. Biraz karışık gelebilir ama, şu anda uzayda gördüğünüz yıldızların belkide yüz sene önceki halini görüyoruz. Belkide çoğu yok şu anda.
Kıymetini bilmediğimiz soyut kavram.O yüzden anı yaşamalıyız.Geçmişteki iyi ya da kötü hiçbir şeye takılmadan bulunduğumuz anda mutlu olmayı başarmalıyız.
Geçmiş ve gelecek arasında akışkan kimyaya sahip olan sarmal. Merhem olduğuna dair dedikodular hüsnükuruntu olup, zaman, sükutuyla mağrur ve yaman, merhem olan insandır insan.
Dönüştürür, değiştirir, karıştırır, ortaya çıkarır, açığa kavuşturur, dizginler, törpüler, gidişat ve yollar bahşettiği gibi, alıkoyar, set olur, durdurur, sindirir, siler, unutturur, hatırlatır.
Zaman kudretli bir beyyine, uzun uzadıya bir beyit'tir.
Değirmen taşı. Öğütür buğday fıtratlı olan canlıları ve ölümle terbiye eder. Durması ölüm, ölüm terbiye edildiğimiz tek sahfa. Dön ve ölülere bak, ne kadar masumlar değil mi?
insan uydurmasıdır.
zaman diye bi şey yoktur.
olayların gerçekleşme şartı ve sırası vardır.
örnek vereyim de bilim dünyası çatırdasın.
istanbuldan ankara ya bir otobüsün 7 saatte gitmesi olayını ele alalım.
olaydaki 7 saati kaldırıp yerine şartları ve sırayı koyalım.
öncelkili şartlar otobüsün hareket etmesi ve hız kazanmasıdır. bu hız 90 km olursa yani gerçekleştirilebilen bir hız olursa bunu neyle ifade edicez?
zaman diye karşılaştırmalı bir büyüklük uydurup ifade etmekten başka bir yol yok.
karşılaştırmalıdan kastımız saatin bir tıkı yani saniyedir.
e peki hız sonsuz oldu diyelim.
otobüs zaman gibi bir uydurmaya ihtiyac duymadan ankara ya varır.
e zaman nereye gitti?
bi yere gitmedi. zaten yoktu. biz uydurmuştuk onu.
olayların sırası vardır dedik.
onu da açıklayalım.
otobüs hız hareket etmek zorundadır. bu olayı gerçekleştirmeli. yani hareket etme olayını.
sonra hızlanmalı, bir çok yerleşim yerinden geçmeli, izmit e varmalı, bolu ya varmalı.
ancak ondan sonra ankara ya gelebilir.
izmit ankara şart değil tabi. ukrayna üzerinden de gidebilir ama o durumda da önce gerçekleştirmesi, geçmesi gereken şehirler vardır.
dikkat etiysen zamanı kaldırdığım halde ankara ya vardım ama diğer şartları kaldırırsam ankara ya varamam. mesela hareket etmezsem, varamam.
yoktur lan yoktur.
uydurmadır.
sanal bir karşılaştırma etalonudur.
ispat ediveriyim hemen.
şimdi senin istanbul dan ankara ya gitmen için, senin deyiminle zaman gerekiyor di mi?
hadi sonsuz hızda gittin. ne kadar sure geçti. sıfır.
e zaman nereye gitti. yok mu ettin?
hiç bişey yok edilemez. bir kağıt parçasını bile yok edemezsin ancak dönüştürürsün.
e zaman neye dönüştü?
hiç bi şeye tabi çünkü yok.
istanbul dan ankara ya gitmen için gereken, zaman değil. sıralı işler bütününü sırasıyla gerçekleştirmendir.
hızın olacak, yönün olacak. önce izmit e gideceksin sonra bolu vs.
şimdi diyeceksin ki pilot sallıyrsun ama sonsuz hızı kim kaybetmiş ki biz bulalım.
e senin hatan. sen çıkamıyorsun diye sonsuz hız yok diyemezsin.
sen nasıl zaman diye olmayan bir karşılaştırma, ölçme etalonu uydurduysan ben de sonsuz hız diye bi şey uydurdum.
bana yasak sa sana da yasak değil mi?
Şimdi günlük hayatımızda en çok kullandığımız ölçüm birimleri neler? Metre, kilogram ve saat.
Mesela marangozda çalışan biri hep uzunlukla çalıştığı için bir cismi göz kararı ne kadar olduğunu tahmin edebilir. Veya hayvancılıkla uğraşan insanlar bazı şeylerin kilolarını tahmin edebilir göz kararı. Bu kavramlar bu iki ölçüm için kullanılırken zaman için bunu yapmak hem zor hem de dil olarak uymuyor.
Örneğin " göz kararı olarak cinayet kaçta işlendi?" Gibi bir soru çok manasız oluyor. O yüzden buradan tdk ya sesleniyorum. Bu ölçüm birimi içinde bir kalıp bulun. Yetim bırakmayın diğerlerinin yanında.
Ölçüsüz ve ölçülemez olan zamanı ölçmek istersiniz. Davranışlarınızı ve hatta ruhunuzun yolunu saatlere ve mevsimlere göre ayarlamak, belirlemek istersiniz. Dün, bugünün anısından ve yarın, bugünün düşünden başka bir şey değildir.
