Tang Sülalesi (618-906) devrinde Imparator Hivang-Çang (713-755),
Türk Hanogullari’nin hakimiyetindeki Taskent sehrini ele geçirmek istedi.
Bu gayeyle Taskent Seferine çikan Kuça Valisi Kao Sien-tche çok geçmeden
Taskent hükümdari Bagatur-tudun’u esir alarak oldurttu.
Bagatur-tudun’un öldürülmesi üzerine oglu Tüen-Tudun, basta Karluklar olmak
üzere bölgedeki Türk boylarini Çin’e karsi birlikte harekete çagirdi.
Ancak Göktürklerin yikilmasindan sonra henüz birligini kuramamis olan
Türkler, Çin kuvvetleriyle tek baslarina mücadele edemeyeceklerini bildikleri
için Abbasilerden yardim istediler. Ziyad bin Salih kumandasinda gelen Islam
ordusu, yardimci Türk kuvvetleriyle birlesti. Bunu haber alan Çin komutani
Kao Sien-tche de 100 000 kisilik orduyla, Talas sehrine geldi ve burada müttefik
kuvvetlerle karsilasti. 751 yili Temmuzunda baslayan savas, pek siddetli bir sekilde
bes gün devam etti. Savasin son gününde Çin kuvvetlerinin arkasina sarkan
Karluklar, düsmana agir bir darbe indirdiler. Kao Sien-tche az bir kuvvetle
canini zor kurtarabildi. Savasta Çinliler, elli bin ölü ve yirmi bin esir verdiler.
Karluklar, Talas Zaferinden on bes yil sonra, 766 tarihinde,
Tanri Daglari batisinda ve Çu Irmagi boylarinda müstakil
Türk devleti kurdular. Türkistan’daki Kamlik (Samanlik),
Buda ve Mani dinlerindeki yerli ve göçebe
Türklerle Müslümanlar arasinda, serbest ticaret,
dostluk ve iyi münasebetler basladi. Türkler,
Müslümanlarla tanisip, Islam dinini yakindan
tanima imkanina kavustular. Islam dininin üstün
esaslari, mütekamil hali, buralardaki Türklerin
Islamiyet'i benimsemelerine sebep oldu. Islam medeniyet dairesine,
Orta Asya’da, binlerce Türk girdi.
yil :751
yer : bugunki iran sinirlari icerisinde yer alan talas ovasi
taraflar : Tang hanedanligi,( cin ) vs abbasi halifeligi ( arap )
durum : iki taraf arasi savas hali .
kahramanimiz : Chigil boyunun beyi, Tumocha, ( turk ),
konu :Tarafsiz izleyici durumundaki 5 bin atlidan olusan turk birliginin tavri
Olay :dusmanimin dusmani benim dostumdur felsefesini benimseyen
turk beyleri, hic tanimadiklari araplar ile ezeli dusmanlari tang
hanedanliginin savas halinde oluduguna taniklik eder, bunun uzerine hic tereddut
etmeden arap ordusunun icerisinde yer alarak savasa girer,
tang hanedanliginin vasat-agir-hantal ordusu agir bir yenilgiye ugrar
ve hikaye baslar,,,,
Dusmanin dusmani ile oyle bir dost olunmustur ki
"e artik bize musade" kelimesinin ardindan hemen, "olurmu canim hayatta
birakmayiz, daha aksama raks eden kadinlari izleyip zaferimizi
kutlayacagiz" kelami gelince, tabi , eee hayati solen-eglence olan turk
beyi hayir dermi, " zaten 3 aydir at uzerindeyiz yere basmak iyi gelir"
diye cevabi yapistitrir,
ve aksam olur, kurulan arap cadirinda solen baslamis, ganimetler
paylasilir, kadinlarin kokusu uzaktan hafif hafif gelir olmustur,,,,
boyunlarini kitirdatan turk beyleri, birazdan izleyecekleri solenin hayatlarinin
geri kalanini kokten etkileyecegini nerden bilebilirlerdiki !!!!!
sozu fazla uzatmadan ikramlar yenildi, sohbetler edildi, karsilikli hediyelesildi
veeeeeee, oda ne .... araplarin kulturel bir unsuru olan o kadinlar iceri girer ( belly dancers )
essiz arap kavali ve perkisyon takimi esliginde,,,, Tumochanin agzindaki elma
bogazina dugumlenmis, yanindaki askerlerin gozleri kor olurcasina kamasmis
o yuce birligin korkusuz askerleri, dibine kezzap dokulmus gul agaci gibi erimislerdi
,evet iceri girenler kadinlardir, arap kadinlar, araplarin cengi dedikleri dansozler/...
veeeee iste tumochanin agzindan o buyuk kelimeler dokuldu,,,, " su gordugun 5 bin atli
yigit varyaa, iste hepsi sana feda olsun,,
ve biz ogun den sonra kitleler halinda musluman olduk.....
Çinliler (Tang Hanedanı) ve abbasiler arasındaki savaştır. abbasi halifesi karluklardan yardım istemiştir. savaşın dördüncü gününde karluklar savaşa el atmıştır ve kazanmışlardır. savaşın sonucunda,
karluklar islama geçmiştir. esir düşen çinliler vasıtasıyla kağıt yapımını öğrenmişlerdir. kağıt ilk defa semerkant da üretilmeye başlandı. türkler matbaa, mürekkep, pusula ve barutla tanışmışlar. tarım havzası da Maniheizm dinin etkisiyle yerleşik hayata geçip tarıma başlayan uygurların eline geçmiştir. uygurların yaptığı sanat eserleri batıya taşınmıştır.
w. barthold 'bu savaşın türkistan tarihindeki önemi çok büyüktür. çünkü islam ve çin medeniyetlerinin hangisinin türkistana sahip olacağı meselesi bu suretle halledilmiştir.'
