2 dünya savaşının gidişatını değiştiren en önemli savaşlardan biridir. zira Nazilerin en büyük sıkıntısı kaynaktı. almanya'nın tüm savaş endüstrisi almanya ile sınırlıydı. sadece isveçten çelik getirtiyorlardı. onun haricinde doğru düzgün Stalingrad üzerinden Volga ve Don nehrilerini keserek Bakü ve kafkaslardan ciddi miktarda petrol kaynağı yaratacaklardı. aynı zamanda stalingrad ve çevresi rusya için önemli sanayi bölgelerindendi. Almanlar için tankların sadece almanya'da üretilip cepheye gönderilmesi aşırı pahalı ve yavaştı. fakat stalingrad ele geçirilebilseydi sanayinin tüm olanakları kullanılıp ikinci bir sanayi bölgesi haline getirilerek türkiye, üzerinden güneye destek gönderilebilecekti. bu sebeple Stalingrad çok önemliydi. zira almanların Kuzey afrikadan çekilmelerinin en büyük sebeplerinden biri kaynak yetersizliğiydi. amerikalılar sürekli yeni tankları cepheye sürerken almanların zırhlı mevcudu artmıyordu.
Almanya'nın çeliği isveçten geliyor ve almanya'da işleniyordu zira onun haricinde işgal ettiği hiçbir yerde üretim yapamazdı. Fransa'da üretim yapmak çok mantıklı değildi çünkü yakındı. diğer yerlerin neredeyse tamamında altyapı yetersizdi. Yani yunanistanın hangi sanayi bölgesi kullanılabilirdi ki ama Stalingrad gibi bir şehirde gerek demiryolu gerekse sanayi altyapısı yüksek olan bu şehir almanlar için çok önemli bir kapı olacaktı. ayrıca yine karadeniz üzerinden istedikleri yere takviye gönderebilirlerdi. ama olmadı. iyi ki de olmadı. zira eğer almanlar stalingrad'ı alsalar ve bakü'ye ulaşsalardı Türkiye sadece bir geçiş noktası olacaktı. istedikleri gibi boğazlardan geçecekleri ya da Türkiye'yi de işgal edeceklerdi.
23 ağustos 1941- 3 şubat 1942 tarihleri arasında olmuş savaştır. paulus´un kontrlündeki 6. ordu bu savaşta kelimenin tam anlamıyla "imha edilmiştir"...oberfeldführer paulus direkt olarak esir alınmıştır. hitler onun intihar etmeyip teslim olmasına çok sinirlenmiş, meşhur sinir krizlerinden birini geçirmiştir.
"einkesselung" acayiptir...rus 61.62. orduları 6. orduyu stalingrad şehrinde çembere almıştır, ordunun dış dünyayla ilişiği kesilmiş, eksi 40 derece soğukta yiyeceksiz aç ve susuz bırakmıştır ruslar 6. orduyu...ve zaman geçmesini beklemişlerdir. alman askerlerinin ölen askerleri yedikleri konusu kesinlikle resmen kabul edilmemekte birlikte, gayrıresmi olarak bunun böyle olduğunu herkes bilmektedir.
"die einkesselung- çembere alma" olayı almanların bahsi geçtiğinde halen daha tüylerini diken diken etmektedir. kasım ayının sonunda hiç çaktırmadan çembere alındılar...binlerce asker, beyaz kıyafetler içinde, kesinlikle konuşma ve sigara yasağı içinde, günlerce karların içinde sürünerek gerçekleşmiştir !!...sürünen kızılordu, bu esnada alman garnizonlarının da içinden geçmiştir ki, bunu nasıl başardıkları bugün bile bir muammadır.
61. ordu stalingrad´ın batısından 62. ordu doğusundan ilerlemiştir, rus askerleri "gündüzleri 3 sıra halinde sürünüyorduk, bir sıra diğer sıranın nereden süründüğünü bilmiyordu" diye yazmışlardır.
die einkesselung stalingrad, dünya savaş tarihinin en garip ancak en de acımasız askeri manevralarından biridir, birçoğuna göre, en çarpıcı askeri manevradır.
kasım ayının sonunda 61. ve 62. ordu stalingrad´ın güneyinde buluştular. buluştukları yerde el sıkışan iki askerin gösterildiği bir heykel bulunmaktadır.
kızılordu einkelleung´tan sonra beklemeye başladı...1 ay falan beklediler. almanların işini kendilerinden önce rusya kışının bitireceğini hesaplamışlardı.
kaderin bir cilvesi olarak 1941-42 kışı çok çetin geçti, ve hava eksi 25 dereceden daha yukarı hiç çıkmadı !!...geceleri eksi 40 eksi 42 normal bir sogukluk derecesiydi o kış !!
rus komutan rokossowksy bu harekatı yöneten adamdı. çok büyük bir deha olduğu söylenir.
rokossowky´nin bir diğer yaptığı trick de alman üniforması giymiş rus askerleriydi...almanların bozulduğu için yolda bıraktıkları kamyonları tamir ettiler, çalışır hale getirdiler, ve fake bir alman garnizonu kurdular, konumlarını belirtip almanya´dan yardım istediler- demek ki ya ellerinde esir alman askerleri vardı ya da içlerinde anadili gibi almanca konuşanlar mevcuttu...ve alman uçakları 6. orduya yardım götürüyoruz diye, bu fake alman garnizonunu besledi...bu sistem savaş bittikten ve sovyetler yıkıldıktan sonra ortaya çıktı...rokossowsky almanları tuzağa öyle bir düşürmüştü ki, bu tuzak taaa 1991 yılında rus arşivleri ortaya çıkana kadar bilinmiyordu...
stalingrad konusunda elime geçen her kitabı okudum. en son "stalingrad protokolü" isimli kitabı almanca okudum...orada sadece rus arşivlerinin yazdıkları şeyler yazıyordu. enkesselung u en iyi anlatan kitap, eğer denk gelirseniz mutlaka okuyun. kitap herhangi bir gerilim romanından daha heyecanlı. bir yandan general rokossowky´ye hayran oluyorsunuz, bir yandan da almanların nasıl hiç farkettirmeden çembere alındıklarına, alınabildiklerine hayret ediyorsunuz.
Salak hitler kendini tutup Avrupa'yı alsaydı sadece bunlar yaşanmayacaktı. Rusya'ya girdi hava koşullarına dayanamadı ss ler. Hala keşfedilmemiş yapıları var adamların. Değişik bir orduydu.
savaşın kaderini değiştirmiştir bu kuşatma. sonbahar dolaylarında yıldırım harekatıyla rusya'nın içlerine doğru seri bir şekilde gelen ss kuvvetleri havanın soğuması ile beraber yavaşlamış ve stalingrad'ta takılmışlardır. tiger tankların dondurucu soğukta çalışmamasından dolayı şehirde kapana kısılmışlardır. ne kadar doğrudur bilmem ama ruslar bu kuşatmadaki alman askerlerini neredeyse çok azını esir almışlardır gerisini toplu infaz.
bu savaş rusya için bir geri dönüş olmuştur. tekrar toparlanan sscb yaklaşık 2.5 milyon askerle almanya'ya girmeye başladı ve başkentinde rusya bayrağının dalgalanması ile beraber almanya savaştan çekildi.
5 ay 1 hafta 3 gün sürmüş bir kuşatmadır. belki de savaşın dönüm noktası. hem askeri anlamda hemde psikolojik anlamda. Kuşatılan 6. Orduya, şehre yerleştirilen dinletme cihazlarıyla teslim ol çağrısı yapıldı. Ancak Mareşal Paulus'un 6. Ordusu teslim olmayı reddedip, kuşatmanın yarılmasını bekliyordu. Sovyetler uygulanan teslim çağrısının yetersiz olduğunu düşünüp, Almanlara psikolojik baskı yapmaya başladı. Dinletme cihazları her zamanki teslim çağrısı kaydının aksine başka kayıt çalıyordu.
"Her yedi saniyede bir Alman ölür, Stalingrad bir toplu mezar."
Durmadan tekrar eden bu kayıt askerler üzerinde çok etkili oluyor, onların savaşma azmini kırıyordu. Stalingrad Savaşında 1 milyona yakın kayıp veren Mihver Kuvvetleri, her yedi saniyede bir Almanın öldüğünü doğruluyordu.
zaten stalingrad muharebesinden sonra almanlar bellerini doğrultamadı. 1500 tank, 1 milyon asker ve 6000 topları imha edildi. 1000 tane de ucak var tabii. rusların nüfus yoğunluğu ve cepheye kadın-erkek demeden herkesi sürmeleri savaşın seyrini değiştirdi. acaba almanlar alsaydı stalingradı su an dünya nasıl bir yerdi
stalin'in bütün rusya'yı sürdüğü cephedir stalingrad. kaçan askerleri, sivilleri ruslar vuruyordu, ilerleyenleri almanlar. soğuk yüzünden kaybedilen bir savaş.
Almanlarda savaş taktisyenliği sıkıntısı olduğunu bir yazarımızın entrisi vasıtasiyle öğrendiğim savaştır efendim swh. Prens Eugen'le Feldmareşal Moltke dudaklarını büzmüş ağlıyorlar şu anda lolll.
2. dünya savaşının en büyük dönüm noktasıdır. tarih boyunca almanları yakan savaş taktisyenliğindeki zayıflık stalingradı ve dolayısıyla savaşı kaybetmelerine neden olmuştur.
Stalingrad savaşında Türkiye Almanya' yı desteklemiştir. Ardından gelen Kursk savaşını da Almanya'nın kaybetmesinden sonra Türkiye yandım anam demiştir.
çok feci savaştır, ya şimdi bu konu hakkında bayağı bilgim var ama üşeniyom yazmaya. ama azcık bahsedecek olursak şayet; hitler'in hatasıdır, bu kadar net.
hitler, stalingrad savaşını üç koldan yönetmek istiyordu. kuzeyde ideolojik hedef olarak modern zamanların saintt petersburg'u olarak da bilinen leningrad seçilmişti. orta cenahtan politik hedef olarak moskova, üçüncü hedefte ise hammadde stoğu bulmak maksadıyla gündeme alınan kiev vardı.
kurmayları hitler'e savaşın tek koldan idare edilmesini ısrarla söyledikleri halde, kendisine karşı gelinmesinden hoşlanmayan führer, "siz savaş ekonomisinden ne anlarsınız?" diyerek karşı çıkıyordu. hitler'e göre moskova bir sembolden ibaretti ve en son ilgilenilmesi gereken noktaydı. öncelikle, ukrayna'dan alınacak buğdaya ihtiyaç vardı. bu nedenle, güç 3'e bölünmeliydi.
almanlar, sayısız askerlerine ilaveten, işgal ettikleri polonya, çekoslovakya, avusturya gibi ülkelerden kendilerine gönüllü olarak katılmış aşırı sağcı tümenleri de doğuya gönderdiler. zaten sovyet diktasından bıkmış pekçok ukraynalı köylü, almanların gelişini kutlamışlardır. zira almanlar onların gözünde, kurtarıcıydı. tabii, yağmurdan kaçarken doluya tutulduklarını anlamaları geç olmadı.
almanlar sayıca sovyetlerin gerisinde olsa da, 2 büyük arbede de, ilkinde 600 ikincisinde de 700 bin olmak üzere, toplamda 1 milyon 300 bin askeri esir alarak kampa yollamışlardı. bu noktadan sonra almanlar asker bazında sovyetlerin önüne geçtikleri gibi, tek engelleri kendi yarattıkları trafik olan alman tanklarının üstünlüğe göz çarpıyordu. o sıralarda sovyet askerleri ise, 4 ere 1 tüfek olmak üzere donatılmıştı.
nazi ordusu, varşova, prag gibi kentlere yürüyerek gitmesine karşın, rusya'ya araçlarla sevkedilmek zorundaydı haliyle. bu nedenle hitler, takip edecekleri güzergah üzerindeki bakımsız yolları asfaltla kaplatmıştı. artık naziler rahatça işgal yapabileceklerdi.
ancak gelecek aylarda alman ordusunun başına bela olan asıl zorluk ise, çamurdu. havada uçan karada kaçan alman zırhlıları, ne ettiyseler çamurdan kurtulamıyorlardı. stalin ise, savaşın kötü gittiği ilk dönemlerde bile almanlara göz dağı vermek için sovyetler birliği'nin kuruluşunu kutlayan etkinliklerle adeta gövde gösterisi yapıyordu. her gece moskova radyosundan ağır gürcü aksanıyla halka seslenerek, vatanseverlik propagandası güdüyordu. stalin'in güttüğü bir ikinci politika da, kavrulmuş toprak stratejisidir. sovyetler yitirdikleri topraklardan kaçarken, geride kalan her türlü evi, barkı yakıyorlardı. hitler ordusu ilerlediği halde, hammadde ve stok elde edemiyordu. zaten kuşatma başlamadan evel, kievdeki tüm fabrikalar, sökülerek ural dağı eteklerine kaydırılmıştı.
bunla beraber, rusların savaş öncesi vesüresince geliştirdiği bir başka taktik de, daha önce derileri çizme yapımında kullanılan köpeklerin savaşa sürülmesiydi. yine bir rus bilimadamı pavlov'un şartlı refleks deneyinden yolan çıkan ruslar, köpekleri yemek yemeleri karşılığında aç bırakarak, tank paleti altında arama yapmaya şartlandırıyorlardı. ayrıca köpeklerin üzerine patlayıcılar yerleştiriliyor, bir alman tankı görüldüğünde son anda serbest bırakılıyorlardı.
en çarpıcı nokta ise, kaçan düşmanı kovaladığını sanan hitler'in ordusundan yeni bazı askerlerin çıldırma noktasına geldiği ve intihar ettiği bilgisidir. mevzu bahis hadise, dönem alman tümen komutanlarından birisinin hatıratlarında yazılıdır. hitler elinde ne var ne yoksa doğuya yolladı ancak sonuç alamadı.
almanlar moskovanın 1 km yakınındaki metro istasyonuna kadar ilerleseler de, kışa hazırlıksız olmaları ve hammadde konusunda sıkıntı yaşamaları nedeniyle ilerleyişleri durdu. karşı hücuma yeltenen rus ordusu, almanları 200 km kadar geri itmeyi başardı. sonraki süreçte demerolize olan alman ordusunu bir de tifüs salgını yakalayınca, savaş başarısızlıkla sonuçlanmıştır.
kuşatma, berlin'in müttefiklerce bombalanarak perişan edilişini takiben, hitler'in alman halkınca sorgulandığı ikinci detay olması bakımından önemlidir.
