klasik tarzda yazılmış dinler tarihi ile ilgili kaynaklarda evâmir-i aşere olarak geçen on emir terimi eski dönem yahudilerinin, bazı maddelerine sıkıca sarıldıkları bir emir ve yasaklar zinciridir. esfâr-ı hamse denilen tevrat'ın ilk beş kitabı dikkatle incelendiği zaman burada isrâiloğulları'na birtakım emir ve nehiyler bulunduğu görülecektir. bu emirlerin başında "bugün sana emrettiğimiz şeyi tut", "başka ilâha secde etmeyeceksin", "kendin için dökme ilâhlar yapmayacaksın" vb. tesbit edilebilir. bu emirlerin dışında "mayasız ekmek bayramına saygı gösterilmesi", "bütün ilk doğanların rabbe kurban edileceği" vb. yer almaktadır. bu emirler manzumesi içinde ikinci grupta yer alan on emir kısaca şu maddelerden oluşmaktadır:
1- seni mısır diyarından çıkaran allah'ın yehova benim.
2- benden nefret edenlerden babalar günahını çocuklar üzerinde, üçüncü nesil üzerinde ve dördüncü nesil üzerinde ararım.
3- ilâhın olan rabbın ismini boş yere ağza almayacaksın.
4- sebt gününü takdîs etmek için onu hatırında tut. altı gün işleyeceksin ve bütün işini yapacaksın.
5- babana ve anana hürmet et.
6- öldürmeyeceksin.
7- zina etmeyeceksin.
8- çalmayacaksın.
9- komşuna karşı yalan şehadet etmeyeceksin.
10- komşunun evine karşı açgözlülük etmeyeceksin.
on emir özellikle hz. musa'ya sînâ dağı'nda allah tarafından verilen emirleri ifade eder. kitâb-ı mukaddes'e göre yahve sînâ'da görünmüş, bu dağa inmiş ve orada oturmuştur. hz. musa cenâb-ı hakk'tan aldığı on emir'i, ibrânîler kenan diyarına yerleşmezden önce onlara teklif etmiştir. hz. musa emirlerin tebliğinden sonra sînâ'nın tepesine çıkarak 40 gün 40 gece orada kalmıştır. cenâb-ı hakk hz. musa'ya evamir-i aşere'nin yazılı olduğu iki taş levha vermiştir. hz. musa tur-i sînâ'dan inince (a'râf, 148) kavminin buzağıya taptığını görmüş, hiddetlenerek üzgün bir halde elindeki levhaları yere atmış, bu hali geçince levhaları tekrar almıştır. yahudi din tarihçileri evamir-i aşere'nin, henüz millet haline gelmemiş insan kitlelerini millet yapma gayesi güttüğünü iddia ederler.
kur'ân-ı kerîm'de çeşitli vesilelerle mükâfat, yasaklar, yasaların çiğnenmesi ahit, tehdit, mühlet, teklif, yemin, keffâret, iddet vb. meseleler münasebetiyle "on" kelimesi geçmektedir. bu bakımdan en'âm 151-153 âyetlerde yer alan emirlere vesâya-i aşere denilmiştir.
tevrat ve kur'ân-ı kerîm'den on emir ile ilgili olarak tesbit edilen ayetler karşılaştırılınca görülecektir ki bazı maddelerinde tamemen, bazı maddelerinde de az farkla benzerlikler bulunmaktadır...
1- benden başka tanrın olmayacak. 2- Kendine yukarıda gökyüzünde, aşağıda yeryüzünde ya da yer altındaki sularda yaşayan herhangi bir canlıya benzer put yapmayacaksın. 3- Tanrın yhvh'nin adını boş yere ağzına almayacaksın. Çünkü yhvh, adını boş yere ağzına alanları cezasız bırakmayacaktır. 4- Tanrın yhvh'nin buyruğu uyarınca Şabat Günü'nü tut ve kutsal say. 5- Tanrın yhvh'nin buyruğu uyarınca annene babana saygı göster. Öyle ki, ömrün uzun olsun ve Tanrın yhvh'nin sana vereceği ülkede üzerine iyilik gelsin. 6- Adam öldürmeyeceksin. 7- zina etmeyeceksin. 8- çalmayacaksın. 9- komşuna karşı yalan yere tanıklık etmeyeceksin. 10- Komşunun karısına kötü gözle bakmayacaksın. Komşunun evine, tarlasına, erkek ve kadın kölesine, öküzüne, eşeğine, hiçbir şeyine göz dikmeyeceksin.
tanrının kendi eliyle(?) yazdığı taş tabletle gelmiştir musa peygambere. halk bir kere kırmıştır, ama tanrı hemen yenisini yollamıştır böyle de bir hikayesi vardır. ardından musa halkına tanrıyı göstermek ister ama halkın götü yemez falan... meraklısı tevratı okusun bana ne lan...
ibrani Üniversitesinden Prof. Benny Şanon yaptığı araştırma sonucu hz musa ya böyle bir emir gelmediği hz musa nın ayahuaska adlı bir bitkiyle kafasının güzel olup halüsülasyon gördüğünü belirttiği emirlerdir.
Allah'ın Hz. Musa'ya* sina dağında gönderilen emirlerdir. Şunlardan ibarettir.
1. Ben sizi Mısır'dan çıkaran ve kölelikten kurtaran Allah'ım
2. Göklerde, yerin altında ya da denizlerde bulunan, varlıklara benzeyen bir put ya da benzeri bir şey yapmayacak, onlara tapmayacak ve hizmet etmeyeceksiniz.Benden başka Allah'ınız olmayacak
3. Allah'ın adını boş yere kullanma
4. Şabat gününü hatırla ve onu kutsal kıl
5. Anne ve babana hürmet et
6. Öldürme
7. Zina yapma
8. Çalma
9. Arkadaşın için yalancı şahitlik yapma
10. Komşunun karısına, hizmetkarlarına, hayvanlarına ya da ona ait olan hiçbir şeye göz koyma
Ama gelin görün ki hz. musa sina dağından iner inmez kavmini bir put yapmış tapınıyorken bulur.
