munsuplarını pek anlayamadığım dindir.
peygamberlerinin, tanrıdan gelen her şeyi sakladığı sandığı kaybolması ve dinlerine ait her şeyin yok olmasına rağmen bunu ancak bugün sadece tek bir duvarı kalmış* tapınak yaptırıldığında farkeden bu halk, ezra diye, vahiyle* hiçbir ilgisi olmayan birinin gördüğü bir rüya üzerine bir kaç din adamıyla bir eve kapanıp yazdığı kitabı da kendi kutsal kitapları olarak benimsemişlerdir. hiçbiri kalkıp bunu sorgulamamış, ardından gelen hristiyanlık dininin kendilerini tamamladığını kesinlikle reddetmişlerdir. dinleri gereği kendileri dışındaki bütün dinleri reddeden bir görüşe sahiptirler.
birinin rüyası ve bir kaç din adamıyla biçimlendirilmiş bir din, ne kadar din olabilir ki?
tak tanrılı bir din değildir. kutsal kitaplarında açıkca çok tanrılığa atıf vardır. pagan inanışlardan büyük izler taşıyan bu din çok tanrılı ilkel dinlerden tek tanrılı dinlere geçiş sırasında ortaya çıkmış ara dindir. gerek zamansal olarak, gerekse inanış biçimleri ve dinin bir gruba özne edilmesi açısından bu evrimi doğrular. us bir dinin bir gruba ait olamayacağını anlamış ve bu durumla çelişen şeyleri ortadan kaldırmıştır.
yahudilik veya musevilik olarak adlandırabileceğimiz bu inanış, tora yani tevrata dayalıdır. semavi bir dindir. bununla birlikte inananları ve inanmayanları arasında sıkça ırkçılık şeklinde tezahür ettiği düşünülür. inananlarının da bu yönde anlaması ve davranması dinin vizyonunu bu yönde değiştirmiştir.
ancak musevilikte ırk kavramı yoktur. halk kavramı vardır.
museviliğe göre, islam dininde gal u bela olarak geçen yerde tanrı belirli ruhlarla antlaşma yapmıştır. bunlara israiis; yani tanrının halkı denir. yahudi bir anne babadan doğup bu halktan olmamak mümkündür. yahudi olmayan bir anne babadan doğup bu halktan olabilmek mümkündür.
zaten hazar türkler, karay türkleri ve bir kısım etiyopyalı zencinin de musevi olması bu gerçeği gösterir.
ayrıca cennete girmek için bu dinden olmayı şart koşmayan, on emir olarak adlandırılan listeyi yerine getirenlerin cennete gideceğini söyleyen, devlet olmayı yasaklayan bir dindir.
