Spiritualizm için en buyuk insanlardan biridir.
Ruhçuluğa meyil almış ve bu konuda kendını tanrıya neredeyse eşdeğer kılmıstır.
Ünlü tasavvuf eserinde hepsi detaylıca işlenmiştir.
eşekleri çiftleşirken gören iki kadından biri yanındakine sorar
-bunlar ne yapıyor ? öteki cevap verir
- görmüyor musun? çiftleşiyorlar işte
kadın şaşkınlıkla
- eğer bunlar çiftleşiyorsa, kocalarımız bizim içimize işiyorlar öyleyse.
işte mevlana'nın, tanrı'dan inmiş bir kitaptır dediği mesnevi'sinden bir erotik hikaye.
Oraya gitme demedim mi sana,
seni yalnız ben tanırım demedim mi?
Demedim mi bu yokluk yurdunda hayat çeşmesi ben'im? Bir gün kızsan bana,
alsan başını,
yüz bin yıllık yere gitsen,
dönüp kavuşacağın yer ben'im demedim mi? Demedim mi şu görünene razı olma,
demedim mi sana yaraşır otağı kuran ben'im asıl,
onu süsleyen, bezeyen ben'im demedim mi? Ben bir denizim demedim mi sana?
Sen bir balıksın demedim mi?
Demedim mi o kuru yerlere gitme sakın,
senin duru denizin ben'im demedim mi? Kuşlar gibi tuzağa gitme demedim mi?
Demedim mi senin uçmanı sağlayan ben'im,
senin kolun kanadın ben'im demedim mi? Demedim mi yolunu vururlar senin,
demedim mi soğuturlar seni.
Oysa senin ateşin ben'im,
sıcaklığın ben'im demedim mi? Türlü şeyler derler sana demedim mi?
Kötü huylar edinirsin demedim mi?
Ölmezlik kaynağını kaybedersin demedim mi?
Yani beni kaybedersin demedim mi? Söyle, bunları sana hep demedim mi?
Mevlana efendi demektir. Kendisi alim bir zat olduğu için mesnevisinde bahsettiği, insanları çirkin işlerin şerrinden sakındırmak için nasihat niteliğinde hikaye edilmiştir. Zira çirkefi tanımayan ondan sakınamaz.
Sürekli başkalarını eleştiren (tenkit eden) kişilere: "Kendinizi geliştirmek için o kadar çaba harcayın ki, başkalarını eleştirmeye zamanınız kalmasın." Şeklinde güzel bir öğüt veren aşmış insan. https://galeri.uludagsozluk.com/r/1679777/+
deha sayabileceğimiz pek çok sanatçı gibi van gogh da ''siz bu resmi benim mi yaptığımı sanıyorsunuz?'' diyerek benzer cümleyi kurmuştur. fakat hiçbiri dönemlerinde dahi toplumlarında şirk koşmakla suçlanmamıştır.
mesnevi konusu ne olursa olsun her şeyden önce bir sanat eseridir.