kişi hür bir şekilde özgürlüğü reddederse error veren, mavi ekren gösteren bir paradigma imiş.
(nerden baksak 300 yıllık bir tarihe sahip olan liberalizm hakkında yüzlerce eser veren onlarca düşünürün bu paradoksu farkedememiş olması şaşırtıcı.
boşu boşuna yormuşlar kendilerini, yaptıkları kule kağıttanmış; tek fiske ile yıkılmaya, tek satır ile çökertilmeye açıkmış.)
liberalizm temelde kendini görmez. diğer individualist yaklaşımlar gibi temele(merkeze) bireyi yani insanı koyar.
bu açıdan kişinin özgürlüğü reddetmesi liberalizme ters bir durum değil aksine, tam olarak liberalizmin savunduğu bireyin özgürlüğünün ifadesidir.
ekstrem bir örnek verelim: kimi liberal düşünürler hayatına son vermeye karar vererek intihara kalkışan birini zorla bu kararından döndürmenin ve yaşamaya zorlamanın bile kişiye uygulanan bir baskı olduğunu söylerler.
takdir edersiniz ki yaşam ve ölüm tercihini bile kişiye bırakan bir düşüncenin insanları zorla özgürlükçü düşünmeye itmesi gibi bir şey olamaz.
kişi hür iradesi ile bir kafeste yaşamak istiyorsa keyfi bilir. liberal düşünürlerin mazoşizm hakkını bile savundukları bilinirken 'özgürlükçülük despotizmi' suçlaması ile ortaya çıkmak komiktir.
isteyen özgürlükçü olur, isteyen faşist. kime ne?
ancak bu kararını devlet, iktidar veya herhangi bir başka baskı aracı ile diğer insanlara, zorla kabul ettirmesi hoş görülemez çünkü diğer insanlara baskı uygulamak onların varoluş alanlarını kısıtlamaktır ve bu bireyin özgürlüğünü savunan bir ideolojiye uymaz.
bir toplumun bütün fertleri faşist iken, sadece bir tanesi başka bir görüşe(sosyalist, liberal, vs.) sahip olsa: nasıl ki bu kişinin bütün topluma baskı uygulama hakkı yok ise bu topluluğun da o tek kişiye baskı uygulama hakkı yoktur.
aynı şekilde bir toplumun bütün fertleri liberal iken, sadece bir kişi başka bir görüşe sahip olsa o toplumun bu kişiye, herhangi bir şekilde baskı uygulaması vizyonu özgürlük olan bir ideoloji tarafından kabul edilemez.
"Eğer tek bir kişi haricindeki bütün insanlık bir fikir üzerinde uzlaşsa, ve sadece bir tek kişi karşı görüşte olsa, bütün insanlığın bu bir tek kişiyi susturması, bu tek kişinin - gücünün yetmesi durumunda - tek başına bütün insanlığı susturmasından daha kabul edilebilir değildir."
açıkçası, demokrasi çogunluğun azınlığa baskı uyguladığı bir sistem olarak görülmeseydi böyle bir soru da sorulmazdı.
edit:
avrupa ile abd arasındaki terminoloji ve tarihsel gelişim farkını bile bilmeyip avrupa ve birleşik devletlerdeki liberalizmi aynı şey sananlara selam olsun. *
merak eden varsa 'Progressivism' nedir? ne değildir? bir araştırıversin.
hayatında istanbul dışına çıkmamışların sürekli "dünyada böyle bir şey yok" kalıbını kullanması sevdiğimiz bir faaliyettir.
ancak amerika'da ve avrupa'da hep "dinciler" tarafından kötüleniyo abi diyorsanız: 'muhafazakar liberal' ve -liberalizm çatısı altına sokup sokamayacağımız tartışmalı olsa da- 'liberal konservatif' ne demektir? yaban ellerden örnek vererek açıklasanız da bizde öğrensek.
tüm çıkmazların ve sorunların "görünmez bir el" tarafından çözüleceğini öne süren ideolojidir. günümüzde, dünya üzerindeki hakim ideoloji olduğu bir gerçektir. zira; dünya'nın içinde olduğu durumdan da anlaşılmaktadır bu.
hergün onlarca (belki yüzlerce, binlerce, onbinlerce...) insan sokaklarda yatar ve bazıları ya da çoğu sabahı çıkaramazken. bazılarının sırf yatırım olsun diye içlerinde belki de hiç uyumayacakları, sex yapmayacakları, çocuklarını sevmeyecekleri, ya da belki de hiç kullanmayacakları evler satınalabildikleri sistemdir.
"bırakınız yapsınlar bırakınız etsinler" gibi sakat bir anlayışa sahip ideoloji. sakatlığı şurdan gelir. bu anlayış özel sektörün denetimine karşıdır. özel sektörde boş bulduğu alanda at koşturur. kamu yararı halkın iyiliği gibi kavramlar bu sistemde önemsizdir. direkt sömürürür. meraklılar avrupa ve amerika fabrikalarda kaybolan nesilleri araştırsınlar. zaman içinde halk bilinçlenir ve kendini sömürtmez. o zamanda liberalizm diğer bilinçsiz halkları sömürür. adınada globalizm, yeni dünya düzeni, neoliberalizm denir.
iğrenç, mide bulandırıcı, vahşi, acımasız, sosyal duyarlılıktan fersah fersah uzak olan bir safsatadır. bu zehirli yılanın panzehiri güzelim devletçiliktir.
a-Liberalizm, bireysel kişiliğin özgürce dışa vurulmasına çok değer verir. b-insanların kişiliklerini; özgürce dışa vurmayı hem kendileri, hem de toplum için değerli kılma yetenekleri olduğuna inanır. c-Kişiliğin; özgürce dışa vurulmasını ve bu anlayışın hoşgörüsünü koruyan ve destekleyen kurum ve yönetim biçimlerini onaylar.
Dünyada ayakta kalabilmenin şu anda tek yolu. Sevseniz de sevmenizde başka bir şekilde dünya ülkeleriyle mücadele edemezsiniz.
'laissez faire laissez passer''den çok daha anlamlıdır. Yalnızca bırakınız yapsınlar düşüncesne dayanmaz.
Liberalizmi iki yönde inceleyebiliriz.
1-Ekonomik
2-Siyasi
Ekonomik özgürlüğü savunan liberalizm, aynı zamanda hür düşünceyi de savunmaktadır.
Sistemin olumsuz yanları olsa da iyileştirilmiş bir liberal sistem faydalı olabilir. Daha kontrollü bir liberal ekonomi, daha sosyal devletçi bir yapıda "eşitsizlik" olgusunu kendi içinde çözebilir.
özel mülkiyetin üretim araçları elde etmede kullanıldığı ekonomik sistemdir aynı zamanda. bu anlamda miras hukuku açısından da meseleye yaklaşıldığında insanlar arasındaki "fırsat eşitsizliği" yeniden gözden geçirilmesi gereken bir konudur.
john locke'a göre
-kaynakların ve zenginliğin eşit olarak dağıtıldıgı fırsat eşitliği kavramı
-doğal gereksinimi karşılayacak temel gereksinimlerin rasyonel yollarla karşılanması
-bireyin temel alınıp özgürleştirilmesi
-özel mülkiyete önem verilmesi
açık toplum
açık ülke
açık sınırlar
halk için varolan, (halkın devlet için olması asla değil)açık, şeffaf, basit ve küçük devlet yapısı
serbest ticaret
açık, serbest, geniş, hür düşünceli insanlar
