haiku yazmak sanıldığı kadar kolay değildir. haiku şiiri sadece üç dizeden ve 5-7-5 hece ölçüsüyle yazılmaktadır. anlam bütünlüğünün iyi sağlanılması gerekir. bu şiir türünde asıl vurucu olarak nitelendirebileceğimiz kısım ikinci ve üçüncü dizedir. söylenir ki, iyi bir haiku da sözcüklerin yerlerinin değiştirilmesi, anlam bütünlüğünü tamamen kaybettirir ve bu nedenle de sözcüklerin yerlerinin değiştirilmesi ya da yenilerinin eklenmesi imkansız olur.
japonların boylarıyla ilgisi aranabilecek şiir türü. yelda karataş hocamız da Japonya'da yapılan 10. Mainchi Uluslarası Haiku Yarışması'na şu şiirle katılmış ve birincilik kazanmıştır...
japon şiiri haiku'nun en büyük ustası matsuo kinsaku (1644-1696) diğer adıyla, basho'dur. haiku'nun doruğunda bir muz ağacı. bir zen düşünürü olarak basho, hep hafifliği aradı.
başlığı da "haykay" olan bu şiir kusursuz bir haiku olma özelliği taşır. öncelikle 5-7-5 ölçüsüne uygunkluk gösteren bu dizelerde, haikunun nüktedan, şakacı olma özelliğini de görmek mümkündür: sandıkburnunda kurulan çilingir sofrasında rakının, mezelerin yanında bir de denizden gelen yosun kokuları vardır. ne var ki yaşam alanları bu yosunlar olan karidesler, şimdi sofrada, tabakta yenilmeyi beklemektedir. anlaşılan orhan veli zamanında epeyce uğraşmıştır bu işle.
orhan veli ve haiku arasındaki bu ilişki ayrıntılı bir şekilde varlık yayınlarından çıkan haiku/başo adlı derlemede oruç aruobatarafından ele alınmaktadır. bu arada japonca bilmeden, ama epey kaynak tarayarak başonun haikularını iananılmaz güzellikte türkçeye çeviren oruç aruobaya da selamlar olsun...
