eleştirenlerin, kendisinin istibdada karşı dağa çıkan bir devrimci, vatanının uzak bir köşesi için emperyalizme karşı 20.000 kişiyi örgütleyip Atatürk'le beraber Libya'yı savunan bir vatan evladı, 1. Balkan Savaşı'nın sorumlusu göbekli paşaları görevden alıp bunların yerine genç, atletik kurmay yarbaylar atayan daha sonra yeni kurduğu bu orduyla 2. Balkan Savaşı'nda Edirne'yi geri alan yenilikçi bir komutan olduğunu öğrenmeleri gerekir. kurtuluş savaşında savaşan subayların çoğu enver paşa'nın askeri reformuyla kurulan ordudan yetiştiklerini unutmamak gerekir. Bizler çanakkale savaşını abdülaziz'in, abdülhamit'in ve sair abdüllerin ordularıyla değil enver paşanın devrimiyle kurulan yeni türk ordusuyla kazandık.
idealist olmak yetmez. Hayalperest tarafına hükmetmeyi bilmek lazım.. Enver paşa, bilgisi ve ideallerini öne koymadan, hayalleriyle yaşadı. Tek hatası da buydu. Devlet yönetimi, hayalperestliği kaldırmaz. Şimdiki iktidara ders olur umarım.
soyadı alamadan şehid düşmüş tam bir vatansever, büyük yönetici ve idealist bir komutandı. bu adam daha erken bir tarihte osmanoğlu sülalesine mensup birisi olarak tahta çıksaydı ve aynı çoşkuya sahip olsaydı çok taşşaklı bir ordu kurar balkanlarda ki komitacıların anasını beller rusyayı bir güzel tokatlardı ama 13 ayda yapılan orduyla ancak bukadar olmuş 1.dünya savaşı gibi ağır bir savaşın yüklerini 4 yıldan fazla bir süre taşımayı başarmıştır.
büyük hataları olmuştur ama asla yanlış yapmamıştır. yaşamını turan davasına adamış ve bu uğurda canını vermiş büyük bir türkçüdür. gelin gelelim pek de iyi bir komutan değildir.
seveni var sevmeyeni var. herkes gibi. şahsen hakkında derin malumata sahip değilim. ama paşaysa iyi bir insandır muhtemelen. yine de dış görünüşe aldanmamak lazım. enver ismi de pek değil üstelik.
cesaretli ve yürekli bir asker, atatürk ile rakabete girmiş zira gözden çıkarılmıştır ama vatana millete hizmet etme çabasında olduğu aşikardır. vatan haini kesinlikle değildir.
balkan harbinden hezimetle çıkan osmanlı ordularını çok kısa bir sürede modernize ederek 1.dünya savaşında bir çok cephede başarılı direniş sağlamasını sağlayan önemli bir komutandır.
vatan haini demenin bence insafsizlik olduğu , aşiri hayalperest ve özgüveni tavan yapmiş , fevri denilebilecek kadar düşünmeden hareket eden,aslinda ülkesinin ve ulusunun iyiliğini istemesine rağmen düşüncesizliğinden dolayi az daha ülkesini esarete mahkum edecek bir osmanli paşasidir.Ulusu için doğru olduğuna inandiği şeyleri yapmaya çalişmiştir fakat asla Atatürk gibi mantikli ve gerçeklere göre hareket eden biri olamamiştir.
Edirne ile Kars arasına sıkışmış vatan topraklarının ve içinde yaşayanlarının farkında olmadan eksikliğini derinden hissettiği.Büyük Kumandan, yiğit adam ve Mehmet Alpren'in deyimi ile son Cihangir.
bilinen enver paşa'dan farklı biri olan ve ikinci abdülhamid tarafından görevlendirilerek çin'e gitmişliği de vaki olan başka bir osmanlı paşasının da adı.
türkiyede ne kadar ikiyüzlü insan olduğunu gözler önüne seren kahraman türkdür.başarsaydı bugün en büyük olarak anılırdı.başaramayınca hain olarak bile anıldı.
--spoiler--
Kime sorsanız Enver Paşa'nın siyasi ve askeri hatalarını sıralarlar ama onu nüfuz ticaretiyle bağdaştıramazlar.
Halil Menteşe, Osmanlı Meclisi'nin son başkanıdır. ittihat Terakki Partisi'nin "üç lideri" Enver Paşa, Talat Paşa, Cemal Paşa ise dördüncü sırada Halil Menteşe'yi gösterirler. Partinin aldığı her önemli kararda vardır, Birinci Cihan Savaşı'na girmek gibi.
ittihat Terakki "darbe" ile iktidara gelmiş, Enver Paşa üstelik "damat"tır da.
Halil Menteşe anılarında damatlığı şöyle açıklar:
"Cemiyet, Hürriyet mücahitlerinden bazılarını saraya damat vermeyi, bir sultanla evlendirmeyi düşünmüştür, Enver Paşa da Naciye Sultan'la evlenmiştir." (Hürriyet Vakfı Yayınları)
Halil Menteşe bir gün, içişleri Bakanı Talat Paşa'nın odasında otururken Enver Paşa cepheden gelir. Siyasetten, savaştan konuşurlar, Enver Paşa, Talat Paşa'ya "Bana bankalardan 8 bin lira bul!" der, yani kredi!
Talat Paşa sorar: "Ne yapacaksınız?"
Enver Paşa anlatır: "Naciye Sultan Erenköy'de bir köşk almak istiyor, Ne yapacak? Ne gidecek, ne görecek, kimse Sultan'ın köşkü diye kiralamayacak. Abraham Paşa da Sarıyer'deki çiftliğini 15 bin liraya satmak istiyor, içinde köşkler de var. ismail Hakkı Paşa, 'burayı alın, hem koyun besler, hem de ormandaki ağaçlardan mangal kömürü yaparsınız', diyor. Bu çiftliği satın alacağız."
Talat Paşa itiraz eder: "Paşam senin en büyük imtiyazın fedakarlığındır. Arkadaşların yarı aç, yarı tok dövüşürken senin çiftlik almanı doğru bulmam. Hepimiz biliyoruz ki Sultan'ın tahsisatı, kendi maaşın, bu borcu kolaylıkla ödeyebilirsin. Fakat bu 15 bin lira, istanbul'da 150 bin, cephelere varıncaya kadar bir milyon lira olur."
Sonra ne olur?
Bankalardan bir kuruş kredi alınmaz.
Naciye Sultan'ın değerli mücevheratının bir kısmı Hilmi Paşa aracılığıyla Viyana'ya gönderilip orada satılır.
--spoiler--
