birçok kişi bunu ben hakk'ım olarak algılamaktadır. fakat aslı bütün kainatı allah'ın yarattığı ve insanı yaratırken içine ruh üflediği, yani kendisinden bir parça koyduğudur. herşeyin tümevarımını aldığımızda allah'ı bulacağımız gerçeğidir.
"ben hakkım, haktan gayrı değilim" anlamina gelir.Allah'ın yarattığı varlıkları kapsamasina onlarda vücut bulmasına dayalı olan düşünsel yaklaşımdır.hallacı mansur enel-hak dediği gerekçesiyle 26 Mart 922 yılında uzun süre işkence gördükten sonra idam edilmiştir.
Hak sözcüğü gerçek, gerçeklik, tanrı anlamlarında kullanılan bir sözcüktür. Enel Hak, gerçek benim, gerçeklik bende, tanrı benim anlamlarına gelir. Alevilik felsefesini enel-hak sözünde bulur ve bu sözden hareketle insanı inancının odak noktasına koyar.
elbette kendini allah sanmak, kendini allah bilmek. öz'den söylediği üzere hallac-ı mansur söyleyişi, hissedişi meşhurdur. damla denize katıldığında ben denizim diyecektir elbet. çünkü orada onun damlalığından eser yoktur artık. o pekala denizdir.
zamanında çoğu edebi insanın ölümüne sebep olan cümledir. ben ilahım, ben allahım demektir. yanlış anlaşılması doğal cümledir. güzel bir nicktir ayrıca, alan şahısı kutlarım...
bu sözü nesimi ve hallac-ı mansur söylemiştir. neticesinde nesimi nin dersi yüzülmüş hallac-ı mansur da bağdat ta asılarak uzuvları kesilerek iskence ile öldürülmüştür.
bir de bu tanıma alakasız olarak bir mazlum çimen çağrışımı:
daha enel hak demeden, yüzdüren sen değil misin
değil misin değil misin, yüzdüren sen değil misin..
ölüm cezasına sebep olmuş cümledir. iki şekilde yorumlanabilir bu cümle:
birincisi: ben ilahım(hak)
ikincisi: ben hakkım yani hak üzerineyim.
hallacı mansur ikincisini kastetmiş ancak yanlış anlaşılmış.
