kazakistan'da her gece canlı dinleme şansı bulduğum, tüylerimi diken diken eden türk çalgısıdır. ülkemizde hiç bir müzisyenin elinde göremediğim, kıymeti bilinmeyen harika bir enstürmandır.
Dombıra bir kazak çalgısıdır.Nogay Türkleri süper çalar.Şarkıda süper insan etkileniyor.Kazak arkadaşlarımın Nogaylara "bizim çalgımız bu" diyerek sövdüğü çalgı.
kulağa çok hoş gelen bir tınıya sahip olmasının nedeni bizim çalgımız olması mıdır diye merak ettim ve 3 yabancı arkadaşıma dinlettim.
sonuç: müzik evrenseldir.
diriliş'in* girişi için de -kendisi çalmak suretiyle- bu sazı tercih etmiştir orhan gencebay. eserin mantığına bakıldığında yapılan seçimin ne kadar da yerinde olduğu kolayca kestirilebilir zaten.
iki telli, parmakla çalınan halk çalgısıdır. kazak türklerinin en yaygı çalgısıdır. telleri eskiden bağırsaktan yapılırken günümüzde misina kullanılmaktadır. kazakça'da barsak anlamına gelen "işege" sözü "işek" şeklini alarak çalgı teli anlamına dönüşmüştür. armudi bir teknesi, çam ağacından göğsü ve perdeli sapıyla küçük bir dutarı andırır. boyu 80- 100 cm kadardır. abay ve cambıl dombırası olmak üzere iki türü vardır. şertpe ve tökpe adları altında iki türlü çalım tekniği vardır. şertpe tekniğinde sağ elin ayası göğüse dayanarak işaret parmağı ile vurma ve çekmelerle çalınırken, tökpe tekniğinde sağ el bilekten hareket ederek ve bütün parmaklar kullanılarak çalınır. ses aralığı bir tel üzerinde bir buçuk oktavdır. dörtlü ya da beşli aralıkla akortlanır.
ayrıca, dombıraya adanmış, "dombıra" adında bir harika bir nogay türküsü de vardır.
orjinal hali;
kara kıs avulumga kelgende
kültüldegen kar yerge tüsgende
dombıramdı alarman
yürek sazım çalarman
kaygırgandı eş aytbam
dombıra sazım estgen ataylar
manesine es bergen anaylar
estgenine oy berip
yüreklerge ses berip
köz yastı kızganmaslar
