yalın tanrı inancıdır, 17. yy da ingiltere de görülmeye başlamıştır ve tabiattan yola çıkarak; tanrının varlığını kabul etmektir. yaratıcının dışında kalan melek, din, iman, şeytan, cennet vs. gibi kavramlara inanılmaz. göreceli olmakla birlikte, kanaatimce ateizme nazaran daha mantıklı bir inanış biçimidir. her ne kadar mantık çerçevesinde kabul edilebilir olduğunu düşünsem de belli noktalarda benim görüşlerimle çelişmektedir. örneğin bir yaratıcı varsa ve deizmde kabul edildiği derecede zeki ise* amaçsız hiçbir şey yaratmaz. bu canlı veya cansız varlık olabilir. ve burada amaçsız yaratılmayan hiçbir varlık, boşta da bırakılmaz. burada bir şekilde yaratıcının yarattıkları ile öyle ya da böyle iletişim kuracağını, dahası düzenin devamına sürekli olarak müdahale edeceğini varsaymaktayım. bu benim deizmi eksik görmem için bir sebeptir, reddetmek değil. dahası islam ve hristiyanlık gibi tek tanrı dinlerinin başlangıç noktası gibi bir görünüm sergilemektedir. gözle görülür bir şekilde ateizme göre daha mantıklı bir yapıda olmasının yanında günümüz gelişen bilim de ateizme karşı bu görüşü daha fazla öne çıkarmaktadır. deizm, sosyoloji ile de bağlantılı denebilir, bunu thomas paine ın söylediği "Dünya vatanım, tüm insanlar kardeşim ve iyilik yapmak dinimdir." sözünden de farkedebilmekteyiz. yani reddetmekten ve yoksaymaktan çok daha fazlasını topluma kazandıran bir görüş denebilir, din değildir.
not: yukarıda yazdıklarım tamamen deizm hakkında genel bilgi vermek amaçlı olup, kişisel görüşlerime de yer verilmiştir. düşünceyi aşağılamak ve/veya çürütmek amacında değilim.
deizmi allah'a inanan bir inanç olarak görenler var ve dini reddedip allah'a inanan yazanlar bir de. güzel kardeşlerim deizmi bütün dinleri reddeder doğrudur ama sizin allah'ınızı da reddeder. deist biri sizin inandığınız allah'a inanmaz ki. ona göre bir yaratıcı güç olduğunu doğrudur ama bu allah değildir. onların inandığı yaratıcı, bütün evreni ve insanları yaratıp "hadi benden bu kadar şimdi sıra sizde, istediğinizi yapın benden daha bir hamle göremeyeceksiniz" yaratıcısıdır. yani dinleri reddedip, allah'a inanıyorlar gibi şeyler söylemeyin, komik oluyor.
tanrı'yı kabul edip, hayatına müdahale ettirmeyen insandır.
tanrı'ysan tanrı'lığını bil babında.
çoğunluğu ne şekilde düşünür bilmem ama, daha çok panteist eğilimler sezdim deistlerde. rasyonel temelleri açısında tanrı algısı tartışılabilir. peki tanrı varsa, insan neden var? bu sorulara cevap yok, soru sormak da yok. ilginç.
Bence J. Locke felsefesi ile kavramın varlığı adını dünyaya duyurmuş olup, zamane şartları göz önünde bulundurulduğunda haklı bir arayış olduğu kabul edilesi bir kavramdır. Din savaşlarının kıyım yarattığı, insanların diri diri yakılıp akla hayale gelmeyecek işkencelere maruz kaldığı, bir gece de binlerce farklı mezhep üyesinin sallandırıldığı,kralların tahtından edildiği böylesine şovenist, barbar ve giyotin keskinliğinde bir dönemin reddetme anlayışıdır.Tanrı vardır ancak ilahi dinler yoktur olamaz anlayışına dayanır.
cenneti, cehennemi, kiliseyi, sinagogu, camiyi, tekke'yi hacıyı, hocayı tanımam der, "yemin et" diyene karşılık, bak "Allah'ın" adını veriyorum, Allah var tamam amma ben bunların hiçbirini tanımıyorum, bana böyle bir vahy tebliğ edilmedi! yani Allah'ın böyle bir mucizesi yok! varsa da gördüğümdür! diyen kendilerince sorunsuz, doğa'yı' ve özünde mevcut olanı gücü, akıl ve mantığıyla ile yorumlayan inanç sistemi. kısaca amentü da nedir diyen akım
benim tanrım sizin bana anlattığınız gibi değil der kısaca.
ancak aklımız, mantığımız ve inancımız deizmde bir arada bulunur. evrenin harika yapısı ve gördüğümüz yaradılış sistemi, tanrının mevcudiyetine, bize kitapların gösterebileceğinden çok daha büyük bir kanıttır ve aynı zamanda onun gücünün büyüklüğünü gösterir.
-thomas paine
farklı olayım, ortamda tek olayım zaten herkes müslüman tipime baksan at bile benden güzel diyenlerin ortamda farklı olma çabasıdır herkalde. islamla neden karşılaştırıyosun it herif başka din mi yok. sen zaten deist ol aq.
ateizmin kendine has bir mantığı varken deizm biraz korkak işi ve kıvırmak gibi geliyor. yani tanrı'ya inanıp din göndermeyeceğine inanmak çok kaçamak bir davranış; net olmamaktır.
