insanın düşünme, anlama ve tedbir alma yetişidir. Bilimin bütün dallarında ve günlük hayatta insan ancak düşünerek, tartarak karar verebilir. işte insanların bu şekilde düşünerek kararlar vermesine «akıl yürütme» (istidlal) denir. Akıl yürütme, düşünmenin en önemli elemanlarından biridir. Hükümler, iki fikir arasındaki ilgiyi belirtir. Akıl yürütme ise iki hükümden yeni bir hüküm çıkarmaktır. Akıl yürütme: «dedüksiyon», «endüksiyon» ve «analoji» olmak üzere üç çeşittir. Dedüksiyon, gene! hükümlerden özel Akıncılar hükümler elde etmeye yarar. Endüksiyon, özel hükümlerden genel hükümler çıkarma şeklinde yapılan akıl yürütmedir. Analoji ise bilinen benzerlerden bilinmeyenlerin çıkarılması usulüdür
