varlığını devam ettirebilmek için olmadık tavizleri vermekte olduğu, egemenlik alanının gün be gün daraldığı ve elde kalan toprakların büyük bölümüne düşmanın ayak bastığı bir ülkede, 'vatan kurtaran kahraman' olabilmek için gerekli ortam hazır demektir. mustafa kemal'e, atatürk olma şansını da bu ortam ve şartlar sağlamıştır. bu, o'nun askeri ve siyasi anlamdaki kudret ve başarılarını hiç bir şekilde gölgelemez ancak, çaresizlik ve umutsuzluk içerisindeki halkın, o'na duyduğu inancın pekişmesinde önemli bir faktör olmuştur.
öngörü sahibi, zeki, başarılı ve kararlı nice insanlar vardı ki, başarılarını kanıtlama ortam ve şansını bulamadığından bir yıldız gibi parlayamamışlardır.
günümüze dönersek;
ne! koşullar o dönemlerin koşullarıdır ve ne de 'vatan kurtaran kahraman' olabilmek eskisi kadar kolaydır, artık!