milli mücadelenin ilk aylarında ingilizlerin isteği doğrultusunda hürriyet ve itilaf fırkası ile onun kürt kolu gibi çalışan kürdistan teali cemiyeti üyelerinin düzenlediği, ancak mustafa kemal ve arkadaşlarının son anda mevzuya uyanmalarıyla boşa çıkarılan komplo.
bu komplonun başında ingiliz istihbarat subayı yüzbaşı covbertin noel vardı. noel, mondros mütarekesinin ardından bağdat'taki ingiliz haberalma merkezinde görevlendirilmişti. 1919'un yaz aylarında doğu anadolu ve başkent istanbul'da bir dizi temaslarda bulunmuş, damat ferit paşa hükümetinin dahiliye nazırı * adil bey tarafından kendisine osmanlı postanelerinden şifreli telgraf çekme izni verilmişti. yüzbaşı noel, devrelerine göre bir tür "kürt lawrence'ı" olma peşindeydi.
yüzbaşı noel, mustafa kemal ve arkadaşlarını yok etmek için kimi kürt aşiret liderlerini biçilmiş kaftan olarak görüyordu. mondros mütarekesinden sonra kurulan kürt teali cemiyeti, doğu ve güneydoğu anadolu'yu kapsayan bölgede bir kürt devleti kurmak istiyor, bunun için ingilizlerden yardım umuyordu. oysa şimdi durum onların aleyhine gelişmeye başlamıştı. 1919'un yaz aylarından itibaren doğu anadolu'da bulunan mustafa kemal, erzurum kongresini toplayarak milli mücadeleye adam kazanıyor, bunu yaparken bölgedeki en büyük askeri güç olan kazım karabekir paşa komutasındaki 15. kolordudan ve kimi kürt aşiretlerinden de destek görüyordu. ingilizler ve onların güdümünde hareket eden hürriyet ve itilaf fırkası ile kürdistan teali cemiyeti, amaçlarını gerçekleştirebilmek için engel olarak gördükleri mustafa kemal ve arkadaşlarını yok etmek için harekete geçtiler.
plana göre, malatya'da posta arabasına saldırıldığı haberleri çıkarılacak, bu haberle galeyana getirilen halktan milis gücü oluşturularak sivas'a gönderilecek, bu sırada sivas'ta kongre toplamak için çalışmalar yürüten mustafa kemal ve arkadaşları da bu güç tarafından ya tutuklanacak, ya da öldürülecekti. böylece milli mücadeleye liderlik eden heyet-i temsiliye dağıtılmış olacak, lidersiz kalan milli mücadele sönümlenecekti. böylece ne ingilizler, ne de osmanlı hükümeti elini kirletmemiş olacak, müstafi bir osmanlı paşası olan mustafa kemal, bölgesel bir halk ayaklanması ile ortadan kaldırılmış olacaktı.
bu planı uygulaması için seçilen isim, olaya adını veren ali galip'ti. emekli bir subay olan hürriyet ve itilaf fırkası üyesi ali galip, orduya geri alınması ve mirlivalığa yükseltilmesi karşılığında harput valiliğini kabul etti. ali galip'e sivas kongresinden bir gün önce, 3 eylül 1919'da harbiye nazırı süleyman şefik paşa ve dahiliye nazırı adil bey tarafından gönderilen emirnamede, yanına bölgedeki kürt aşiretlerinden silahlı adamlar toplayıp sivas üzerine yürümesi yazılıydı.
tam da sivas kongresi öncesi hazırlanan bu komplo, uygulanmaya konulmadan önce heyet-i temsiliye başkanı mustafa kemal'e sızdı. mustafa kemal, komployu haber alır almaz bölgedeki askeri birliklere komplocuların üzerine gitmelerini emretti. 9 eylül 1919 tarihli şifreli telgrafında hürriyet ve itilaf fırkasından serbesti gazetesi sahibi süleymaniyeli mevlanzade rıfat, kürdistan teali cemiyeti üyesi cemilpaşazade ekrem, kamuran ali, celadet ali ve halil rahmi bedirhan ile harput valisi ali galip'in enterne edilmelerini yazıyordu.
mustafa kemal'in buyruğu üzerine urfa, sivas ve harput'tan askeri birlikler, komplocuları enterne etmek ve olası bir silahlı hareketin önüne geçmek için malatya'ya doğru hareket ettiler. malatya mutasarrıfı halil rahmi'nin evi askeri birliklerce sarıldı, telefon hatları kesildi. askeri birliklerin harekete geçtiğini haber alan yüzbaşı noel, ali galip, halil rahmi ve diğerleri, malatya'dan alelacele ayrılarak kahta'ya geçti. ancak, panikle şehirden kaçan ali galip, önemli bazı belgeleri yanına almayı unutmuştu. bu belgelerde mustafa kemal ve arkadaşlarının yok edilmesi için istanbul'dan kendisine verilen buyruklar yazılıydı. komplocular, önce kahta yönüne kaçmış, ancak askeri birliklerin kahta'ya hareket etmeleri üzerine burada barınamayacaklarını anlayarak halep'teki işgal güçlerine sığınmışlardı.
ali galip olayının iki siyasi sonucu oldu. ilki, kürdistan teali cemiyeti'nin güç yitirmesi ve milli mücadeleyi yürüten heyet-i temsiliye ile kuvayi milliye'nin güç kazanmasıydı. öyle ki, kürdistan teali cemiyeti'nin kuruluşunda yer alan kimi isimler dahi milli mücadeleye katılacak, içlerinden ankara'da kurulacak mecliste mebusluk ve istiklal mahkemesi üyeliği yapanlar dahi çıkacaktı. ikinci sonucu ise zaten güç bela ayakta duran damat ferit hükümetinin çökmesi oldu. mustafa kemal'in bu komployu ve komplocuların hükümetle olan bağını istanbul'da duyurması üzerine damat ferit paşa hükümeti istifa etmiş, yerine milli mücadeleye taraftar olmamakla birlikte düşman da olmayan, ılımlı bir tutum sergileyen ali rıza paşa hükümeti kurulmuştu.
