söylemi destekler nitelikte örneklerin mevcut olmasına rağmen sosyolojik olarak kanıtlanması mümkün olmayan hadisedir.
o zaman şöyle önermeler de piyasaya zuhur edebilir:
araplar müslüman oldukları sürece araptır.
türkler müslüman olduğu sürece türktür.
endonezyalı müslüman olduğu sürece endonezyalıdır.
bu denklemi altalta topladığın zaman, türk eşittir arap o da eşittir endonezyalı.
böyle bir denklem kuramak mümkün değildir tabiki.
ancak şu da bir gerçektir. müslümanlık aşırı motivasyon yolu ile insanları en derinden etkilemiştir. örnek vermek gerekirse şehitlik mertebesinin islamda olması, insanları vatan savunmasında pozitif yönde motive etmiştir. örneği daha net anlamak için çanakkale savaşına bakabilir. hiç yoluna gideceğine inanan bir ton orduya karşı, şehit olacağına inanan bir avuç ordu.(rakiple sayısal kıyas bakımından avuç kadar, yoksa sırf şehit sayısı 250.000), bir de alparslanın malazgirt savaşı vardır buna ilaveten. sonuç ortadadır. bir nevi artı cesaret sağlamıştır islam dininin getirmiş olduğu anlayış.
tabi bu karşılıklı olmuş bir durumdur. türkler de islama çok fazla yeni ve anlaşılabilir uygulamalar katmışlardır. bunda en büyük pay kuşkusuz türklüğün getirdiği özellikler olan doğruluk ve kararlılık özellikleridir. misal hristiyanlık ya da yahudilik niçin bozuldu? çünkü onları yaşayacak kararlılıkta ve doğrulukta türkler gibi inananlarına sahip değillerdi.
şimdiki arap toplumlarının sosyolojik yapısı incelenirse eğer ne demek istediğim daha iyi anlaşılır. şimdi yazmaya kalkarsam buraya satırlar sürer. eğer islamiyet onların anlayışına bırakılsaydı, islamiyeti de kan götürüyor olurdu.
ancak bu örnekler mevcut olsada müslüman olmayan bir türk'ü sanki türk değilmiş gibi irdelemeye kalkmak çok doğru bir yaklaşım değildir.
nitekim islamı kabul etmemiş türkler de tarihte mevcuttur.
türk ve müslüman olmak ülkemizde entegre bir biçimde kabul ediliyor olsa da ayrı ayrı incelenmesi gereken ve ayrı ayrı yaşanılması gereken kavramlardır.
etnisite ile daha birleştirici bir unsur olan teolojiyi birbirine karıştırmamak lazım.
sonuç olarak ancak şunu da yazmak isterim. ne zamanki türkler islamiyetten uzaklaşır, kafalarını boşaltıp, etnisite ile doldurur ve ne zamanki vicdanı ile hissedememeye başlar işte o zaman varlığını bile sorgulamaya fırsatı olmayabilir. kendi varlığını sorgulayamayan bir toplumu muhakkak surette sorguya çekip hakkında hüküm verecek birileri zuhur edecektir.