divan edebiyatının babası olan adamdır. divan edebiyatının işlendiği dönemdeki ağır süslü dili bir köşeye bırakmış biraz daha halka hitap eden sözcükler kullanmıştır. şiyaketname kasidesi de türk edebiyatındaki ilk eleştiridir.
şekspir'e el öptürmüş dünyanın içinde bulunduğumuz ana kadar gördüğü en şah şairdir. bunu diğer alemlerden birinde şekspir bile ilan etmiştir, demiştir ki ''romeo ve julyet'i benim torunlar iyi reklam etti fuzuli, olay bende değil. senin torunlarda iş yok ama sen deryasın ki yoktur teyide ihtiyacın''.
mehmed bin Süleyman Fuzuli azeri-türk divan şairidir.
sevilen şiirlerinden birisinin ilk 4 mısrası:
can verme sakın aşka aşk afeti candır
aşk afeti can olduğu meşhuru cihandır
sakın isteme sevdayı gam aşkta her an
kim istedi sevdayı gamlı aşk ziyandır
Ey Fuzuli,sen ki Fuzulisin ancak hiç bir fuzuli bu kadar anlamlı olamaz.Senin tek bir yazının beni divan şiirine hayran bıraktı! Sanki yaşam felsefem oldu bu söz, 3 yıldır.
Cife-i dünya değil matlubumuz, bir bölük ankalarız kaf-ı kanaat bekleriz.
16. yüzyılın en büyük şairlerindendir. Arapça, Farsça ve Türkçe divanı vardır ki bu mükemmel birşeydir. Azeri lehçesi kullanmıştır. Divan edebiyatında lirizmci olarak tanınır diyebilir. Tasavvuftan büyük ölçüde etkilenmiştir. Yazdığı şiirlerde aşk her zaman acı çekmekle özdeşleşmektedir. Din dışı eserler de vermiştir. Şikayetname adlı eseri yazmıştır. Şikayetname edebiyatımızda yazılan ilk mektup örneğidir. En bilinen diğer eserleri ''su kasidesi, bengü bade, Leyla vü Mecnun mesnevisi''dir. Mükemmel bir şairdir. Tıp alanında da eserleri vardır. Nefi ve Nedim'le bol bol kıyaslanır.
(bkz: TMciyim abi)
kelime anlamı gereksiz olmakla birlikte faziletli de demektir aynı zamanda...
fuzulinin tüm mahlasları diğer şairler tarafından çalınınca o da gereksiz manasındaki bu mahlası kendine koymuştur.
ama asıl kastedilen faziletli olanıdır ki bunu da hepimiz görmekteyiz:
fuzuli rindi şeydadur hemişe halka rüsvadur
sorun kim bu ne sevdadur bu sevdadan usanmaz mı
beyhude gamlanma divane gönül
cümle alemin rızkını veren vardır
yaptığın hatayı görmüyor sanma
kalpte gizli en derin sırları bilen vardır
mal-ı emlakım var deyu güvenme
arkam var deyu dayanma
sırt üstü insanı yere varan vardır
beyhude gamlanma divane gönül
cümle alemin rızkını veren vardır
derdime vakıf değil canan beni handan bilir
hakkı vardır şad olanlar herkesi şadan bilir söylesem tesiri yok, sussam gönül razı değil
çektiğim alamı bir ben birde allahım bilir...
dizelerinin sahibi büyük şair.
kelimelerin kifayetsiz kaldığı durumlarda bile sözcüklere, cümlelere onların bile kendilerinden haberdar olmadığı muhteşem kılıflar giydirmiş, anlam içinde anlamlar türetmiştir.
Divan edebiyatının Messisidir. Kendilerine olan saygım Lady Gaga' dan fazladır. Beni kendisine bağlayan ilk okuduğum aruzu ise; Cife-i dünya değil herkes gibi matlubumuz, bir bölük ankalarız kaf-ı kanaat bekleriz" dir. Sanatla ilgileniyorum diyen adam Fuzuli' den bir kısım beyit dörtlük artık her neyse almamışsa o kişi büyük ihtimal Demet akalın da dinliyordur.