Onu bilime yönlendiren iki çocukluk olayı vardı. ilki amcasının ona verdiği pusulaydı. O pusulanın yön çubuğuna baktığında uzaydan bir kuvvet ile hareket ettiğini düşünmüştü. Diğeri ergenlikte tanıştığı bir öklit geometri kitabıydı. Gelenekleri gereği yoksul bir öğrenciyi her hafta evlerine davet edip sohbet ederlermiş. O öğrenci öklit geometrisini einstein’le tanıştıran ve onun bilim merakını körükleyen kişilerden biriydi.
Babasının elektrokimya fabrikası iflas edince ailecek italya’ya taşındılar ve einstein burda liseyi tamamlarken ardından zürih politeknik üniversitesinin fizik ve matematik bölümünde eğitim görmeye başladı. Üniversite geleceğin bir evi ayakta durmasını sağlayan formüllerini ezberleyen fizikçileri ve öğretmenleri yetiştirirken o, evin ayakta kalmasını sağlayan fizik kurallarının nasıl işlediğini merak ediyordu. Üniversite bittikten sonra üniversitede asistanlık yapıp çalışmalarını sürdürmeyi planlarken hiçbir üniversiteden kabul almayınca babasının torpiliyle bir patent ofisinde haftanın 6 günü patent inceleme memuru olarak çalışmaya başladı. Çalışma mecburiyetinin nedeni ise sevgili Milena’nın hamile olmasıydı. Bu dönemde hem yeni olan icatları inceliyor hem de kafasındaki teoriler üzerine çalışıyordu ve bu tempo içinde mucize yılı olarak adlandırırlan 1905 senesinde bilim dünyasını sarsacak 4 makele yayınladı.
ilk makale ışığın hem parçacık hem dalga olduğunu ve fotoelektrik etkinin ışığın maddeyi aydınlattığında ortaya çıkan elektronlar olduğunu ortaya koydu. Bu kuram otomatik kapılar, sensörler, gece görüş gözlüğü, dedektörler gibi icatlara kaynaklık etti. ikinci makalesi olan brown hareketiyle hareket ve boyutunu hesaplayarak atomun varlığını kanıtladı. Üçüncü olarak özel görelilik ile uzay ve zaman arasındaki ilişkiyi açıklayarak ışık hızının herkes için sabit algılandığını ortaya koydu. E=mc2 formülüyle kütlenin enerjiyi, enerjinin kütleye dönüşme kuramını ortaya atarak atom bombasının bulunmasına neden oldu
Son olarak 1907’de yayınladığı ve yayınladıktan 30 sene sonra kanıtlanan genel görelilik ile kütle çekiminin nesnelerin kütlelerinden değil uzayın eğiriliğimden kaynaklandığını ortaya koyarak newton fiziğini de yanlışlamıştır. Bu kuramın 30 sene sonunda doğrulanmasının nedenleri arasında einstein’ın yaptığı ve sonradan düzelttiği hesap hataları, gök bilimcilerin gözlemlerini yanlış analiz etmesi, dünyanın savaş içinde ve bilimin savaşa yönelik icatlara yönelmesi, bilim insanlarının savaştan dolayı çalışmalarının duraksaması ve teoriyi kanıtlamak için yapılacak ay tutulmaları zamanında havanın kötüleşmesi gibi durumlar vardır.
Bu süre içinde einstein milena’dan genel görelilikten alacağı nobel fizik ödülünün parasını kendisine verme vaadiyle ayrılır ve kuzeniyle evlenir. Fakat einstein nobel fizik ödülünü genel görelilik ile değil fotoelektrik etki kuramıyla alır. Einstein Dönemin nazi hareketleri nedeniyle çalışamayan 40 bilim insanının Türkiye’ye kabulü için ismet inönü’ye mektup yazar fakat ismet inönü maaşalarını karşılayamayacakları gerekçesiyle daveti reddeder. Daha sonra Atatürk işe al atar ve einstein ve 40 bilim insanını Türkiye’ye davet eder. Einstein ABD’nin olaraklarının daha iyi olmadı nedeniyle gelmese bile 40 bilim insanı Türkiye’deki üniversitelerde eğitim vermeye başlar.
Gerilim ve dengesizliğin olduğu uyumsuzluk dönemlerinde insanlar da kendi dengelerini yitirip dengesiz hale gelir ve dengesiz bir lideri takip edebilirler.
Uygarlık ve insan nesli için tek kurtuluş, ulusların kanun üzerine kurulu güvenliğinin olduğu bir dünya devletinin yaratılmasında yatar.
Einstein ~ New york times, 15.09.1945
Uluslararası ilişkiler içinde yapılan Her şey şu bakış açısında olmalıdır: dünya hükümetinin kuruluşunu engelleyecek mi, buna yardımcı mı olacak?
Einstein ~ 29.05.1946
Uluslar arasındaki anlaşmazlıkları yasal yollarla çözebilecek bir dünya devleti yaratılmalıdır. Bu devlet, uluslar ve hükümetler tarafından onaylanmış net ve açık bir anayasa üzerine oturmalı ve saldırı silahlarının tek yöneticisi olmalıdır.
Einstein ~ New york times, 30.05.1946
Barış ve güvenlik için tek bir yol vardır: birçok ulusu kapsayan bir örgüt. Etkili bir koruma olmadan, ulusal bir temel üzerine tek taraflı silahlanma, sadece genel belirsizlik ve karışıklığı arttırır.
Einstein ~ 27.04.1948
Dünya devletini destekliyorum çünkü insanın şu ana kadar içinde bulunduğu en korkunç tehlikeyi bertaraf etmenin başka yolu yok. Toplu bir yıkımdan sakınma gerçeği diğer bütün gerçeklere göre öncelik sahibi olmalıdır.
Einstein ~ bir sovyet bilincinin New york times'daki mektubuna cevap, 1948
Eğer dünya devleti fikri gerçekçi değilse o zaman geleceğimizin tek bir gerçekçi görünümü vardır: insanın insan tarafından toptan yok edilmesi.
Einstein ~ 1948
Einstein globalizmi mi haber veriyordu yoksa gizli gizli komünizmi mi destekliyordu.. Tabiki de ikisini de yapmıyordu, atomu taze parçalamış zeki bir bilim adamının kendi tarzıyla itidal çağrısıydı tüm bunlar. Halk arasında biz yusuflamak diyoruz böyle hallere.
Ben hiçbir zaman bir komünist olmadım. Ama eğer olsaydım bundan utanç duymazdım.
Einstein ~ lydia b. hewes'e mektup, 10.07.1950
Komünist partilerin baskı altında tutulmadığı ya da kapatılmadığı batı Avrupa ülkelerinde ne böylesi bir (anti-komünist) isteri ne de devletlerinin zorla yıkılma tehlikesi söz konusudur.
Einstein ~ e. Lindsay'a mektup, 18.07.1953
Komünizm korkusu bizi, geri kalan uygar insanlık için anlaşılmaz hale gelen uygulamalara götürmekte ve ülkemizi alay edilmeyle karşı karşıya bırakmaktadır.
Sürü hayatının bana en çok batan yanı askerlik sistemidir. Uygarlığın bu hastalığı olabildiğince en büyük hızla kaldırılmalıdır. Emre dayanan kahramanlık, duygusuz şiddet ve vatanseverlik adına yapılan tüm iğrenç saçmalıklar, nasıl sabırla bunlardan nefret ediyorum! Savaş bana nasıl aşağılık ve adi geliyor! Böyle iğrenç bir işin parçası olmaktansa Parçalara ayrılmayı tercih ederim.
Fiziksel gücün her şeye kadir olduğu inancının politik hayatta üstünlük kazandığı bir yerde, bu güç kendine ait bir hayat başlatır ve onu bir araç olarak kullanmayı düşünen insanlardan daha güçlü olduğunu gösterir.
Einstein ~ new york'ta bir ödül töreni konuşmasından.
Almanlar bütün bir halk olarak bu toplu cinayetten sorumludurlar ve bir halk olarak cezalandırılmalıdırlar. Nazi partisi'nin arkasında, utanç verici niyetlerini kitabında ve konuşmalarında hiçbir yanlış anlamaya yer vermeyecek kadar açık bir şekilde ifade eden hitler'i seçen alman halkı vardır.
Einstein ~ Varşova getto'sunun kahramanları üzerine, New york, 1944
Almanların işlediği suç, uygar millet denilenlerin tarihinde kaydedilmiş olanların gerçekten en kötüsüdür. Alman aydınlarının tavrı - bir grup olarak görülüyor - ayaktakımınkinden daha iyi değildi.
Yahudilik bir inanç değildir: yahudi tanrı sadece boş inancın bir reddi, bunun dışarıda bırakılmasının hayali bir sonucudur. Ayrıca ahlak yasasını korku üzerine temellendirmek için çabadır, üzücü ve onur kırıcı bir çaba. Aslında bana, yahudi ulusunun güçlü ahlak geleneği, geniş ölçüde, kendini bu korkudan serbest bırakmakta gibi geliyor. Ayrıca şu da açıktır ki "tanrıya hizmet" "yaşama hizmet" ile eşittir. Yahudi halkının en iyileri, özellikle Muhammed ve isa, bunun için yorulmaksızın mücadele etmişlerdir.
Einstein ~ mein weltbild'den, 1934.
Araplarla barış içinde beraber yaşamak temeli üzerine mantıklı bir anlaşmayı bir Yahudi devletinin kurulmasını görmekten daha çok yeğlerim.
Einstein ~ "our dept to zionism" başlıklı bir konuşmadan, 17 Nisan'daki Filistin için ulusal çalışma komitesi'nden önce, 1938, new york.
Yahudilik'in temel doğasına ait bilincim, sınırları, bir ordusu ve bir maddi gücü olan yahudi devleti fikrini kabul etmemektedir... Yahudilik'in uğrayacağı içsel zarardan korkuyorum - özellikle, bir Yahudi devleti olmasa bile savaşmak zorunda olduğumuz, toplumumuz içinde sınırlı bir milliyetçiliğin gelişmesinden... Kelimenin politik anlamında bir millet haline geri dönüş, peygamberlerimizin özelliklerine borçlu olduğumuz toplumumuzun manevi değerlerinden ayırmakla eşit olacaktır. ('Yahudilik'in' yazılı bölümleri orjinal haliyle geçirdim, 'yahudiliğin' şeklinde yazılıp söylenmesi gerektiğini düşünüyorum, neden böyle olmuş bilemedim, ben mi yanlış hatırlıyorum..)
Çoğu öğretmen bir öğrencinin ne bilmediğini bulmak için tasarlanmış sorularla zamanını harcamaktır. oysa ki, gerçek soru sorma sanatı, öğrencinin ne bildiğini ya da ne bilecek yetenekte olduğunu bulmayı amaçlar.
Çalışmalarınızı asla bir görev olarak görmeyin. Onu, kişisel keyfiniz için ruh dünyasındaki güzelliğin özgürleştirici etkisini yakalamayı öğrenmek ve daha sonraki işinizin ait olacağı topluluğa yarar sağlayacak iyi bir fırsat olarak görün.
Einstein ~ princeton'ın birinci sınıflarının yayını the dink'ten, 1933
Güzel insan. Güzel düşünce sahibi biri. Hayatı, sorumluluk ve vicdan sahibi olma kaygısının eseri olan çok güzel sözler ile dolu.
Bilgisiz ve bencil öğretmenler tarafından utandırılma ve zihinsel baskı genç beyinde asla giderilmez ve çoğunlukla ileriki hayatına zarar verecek hasarlar yapar.
Einstein ~ almanak Van leidsche studentencorps'da aktarıldı, 1934.
Bireylerin bozulmasının kapitalizmin en kötü günahı olduğunu düşünüyorum. Bizim tüm eğitim sistemimiz bu günahın cezasını çekmektedir. Gelecekteki kariyerinin bir hazırlığı olarak açgözlü bir başarıya tapmak için eğitilen öğrenciye abartılı bir rekabet tavrı aşılanmaktadır.
Einstein ~ "why socialism?" den, monthly review, mayıs 1949.