kalbin beyinden önce düşünmesi gibidir. matığını erken uyandıramazsın. çoktan yargılamış, sonuca ulaşmışsındır. nasıl, niye olduğu önemli değildir. işte böyle bir şeydir devrik cümle.
sözcüklerin ihtilaline uğramış cümledir. düzen baştan sona değişti gibi görünse de özne aynı özne, yüklem aynı yüklemdir. dolaylı tümleç mi? onu kendi haline bıraktık...
güzel ve yerinde kullanıldığında dili zenginleştiren cümle çeşidi. türkçe'nin zenginliklerinden biridir. yabancılar tarafından anlaşılması genellikle zaman alır. edebi açıdan metindeki durağanlığı bozan, okumayı kolaylaştıran bir aractır. kullanmasını bilen saheserler yaratır bilmeyen laf salatası.
kuralsız cümle olarak adlandırılsa da yanlıştır çünkü devrik cümlelerinde kendine göre kuralları vardır. geleneksel dil birimine göre söz dizimi özne nesne yüklem sıralamasıyla kurulur devrik cümlelerde ise bu dizim değişmektedir.
1980'li yıllarda devrik cümleler solculara kurallı cümleler ise sağcılara mal edilmiştir. devrik cümle kurmak solculuk belirtisi olmuştur. devrik, devrim bağlantısından ya da kural tanımazlık düşüncesiyle gerçekleşmiş olabilir. ama devrik cümleler kuralsız değildir.
sol framede cirit atan cümlelerdir. tanımlarıda biraz devrilmiştir, zira temeli devrik olan bir cümlenin üzerine çıkılan her kat kendi içinde devrikliği devam edecektir. belki kısıtlı yapılan bir harekettir, belki bir anlık dalgınlık. kim bilir belki de dikkat çekmek içindir.