divan edebiyatında şarapla birlikte anılan, şarabı bulduğu söylenen kişidir.
--spoiler--
rivayete göre cem bir gün kır gezisine çıkar.gökyüzünde, ayaklarına yılan sarılmış bir kuş görür.okçularından , kuşa zarar vermeden yılanı vurmalarını ister.kuş yılandan kurtulur ve cem'e gagasıyla taneler bırakır.toprağa ekilen bu tanelerden üzüm elde edilir.bu üzümün suyu içilir, beğenilir ve zamanla üzüm suyu içmek adet haline gelir.bu suyun çok beklediği zaman zehirli hale geldiği söylenir.cem'in cariyelerinden biri intihar etmek ister.bir köşede unutulmuş ve köpürmüş üzüm suyunu içer.ruh halindeki değişiklikleri farkeder ve bunu cem'e anlatır. cem de üzüm suyunu uzun süre bekleterek içmeyi adet haline getirir. işte bu şıra , şaraptır.
Alevilerin toplu anlamda temel ibadeti olan Cem, bir Dede nin gözetiminde, önderliğinde yerine getirilir. Cem, yalnızca dinsel nitelikli bir toplantı değil, aynı zamanda hem ruhen yenilenme, yıkanma ve hem de toplumsal ve bireysel sorgulanma yeridir.
Cem'de 12 Hizmet;
1- Mürşid (Dede): Görev itibariyle Hz. Muhammed, Hz. Ali ve Hacı Bektaşi Veliyi temsil eder. Cem Erkanı Başkanlığını yapar, ikrar alir nasip verir. Cenaze, Müsahiplik, Nikah, Sünnet, Ad takar (isim takar)
2- Rehber : Görev itibariyle imam Hüseyin´i temsil eder. Yola girmek isteyenleri hazırlar, yol gösterir. Mürşidin en yakın yardımcısıdır.
3-Gözcü : Görev itibariyle Ebuzer Gaffari'yi temsil eder. Rehberin yardımcısıdır. Cem'in sessiz ve sakinlik içinde geçmesini saglar. Cem'in bekçisidir.
4- Çerağcı (Delilci) : Görev itibariyle Cabir El Ensari'yi temsil eder.Cem evinde bulunan aydınlatma araçlarını yakar. Buhardanliklari ve Mumlari (Cerağları) hazırlar.
5- Zakir (Aşık) : Görev itibariyle Bilal Habeş'i temsil eder. Cem'de Tevhid, duazde imam, Mersiye, Semah, Nevruzi ye söyler.
6- Süpürgeci(Ferras) : Görev itibariyle Selman'i Piri pak'ı temsil eder. Cem evinin sürekli temizligi ile meskul olur.
7- Meydancı : Görev itibariyle Hüzeyme tül Yemeni'yi temsil eder.Cem evinde Semahserleri kaldırır. Postları yerine dizer.
8- Niyazcı : Görev itibariyle Mahmut el Ensari'yi temsil eder. Kurbanları tekbirler ve keser. Gelen Lokmaları alır ve dağılımını sağlar.
9- ibrikci : Görev itibariyle Kamber Hz.lerini temsil eder. Cem'de Mürşidin ve Cem erenlerinin abdest almalarını sağlar.
10- Kapıcı : Görev itibariyle Gülam Keysani'yi temsil eder. Cem'e gelen erenlerin evlerini gözetler.
11- Peyikçi : Görev itibariyle Amri Ayyari'yi temsil eder. Cem olacağını tüm canlara duyurur.
12- Sakacı : Görev itibariyle Ammari Yaseri'yi temsil eder. Cem evinde Su, şerbet, Saka, Süt v.b. dağılımını sağlar