mahiyet: bir şeyin içyüzü, aslı, esası. bir şeyin neden ibaret olduğu, künhü, esası, hakikati...
hakikat: bir şeyin aslı, esası. mahiyet. gerçek. sabit ve vâki. sadakat...
her iki kavram aynı şeyi belirtmekle beraber, "mahiyet", hakikatten daha umumîdir.
hakikat, her çeşidiyle "varolan, bulunan, hazır olan, kâinat" anlamında, mahiyet hem bunlar, hem de "yokluklar, mevcut olmayanlar, yok" mânâlarını içine alarak...
yokluk da, hem bâtıl, hem aslı yok, hem henüz vücud bulmamış, hem fâni olmuş diye kullandığımız.