"din kitlelerin afyonudur" lâfı, kapitalizmin serpilmesi ile kapitalizmin öncülü olan feodal ilişkilerin koruyucu çatısından mahrum bırakılmış kitlelerin tutunmak için tek güvenli liman olarak dini görmesi, toplumsal bir sığınak olarak kapsamı eskiye oranla oldukça daralmış olan geleneğin ve dinin ön plana çıkması olarak ifade bulan filozof.