fenomenalizm olarak da bilinir. türkçesi olaycılıktır. bilgiyi nesnel gerçeklikten ayırarak duyum konusuna indirgeyen bilgi kuramı... kökleri, ingiliz düşünürleri berkeley ve hume'da bulunan bu anlayışa göre duyum konusu olan fenomen (olay ve olgu)lerden başka hiç bir gerçeklik yoktur. kant'ın bilinemezciliği *, comte'un olguculuğu *, spencer'ın evrimciliği *, avenarius'la mach'ın ampirio-kritisizmi, locke'un kaba özdekçiliği *, yeni olgucuların dilcilikleri gibi çeşitli öğretilere yön vermiş bulunan bu bilgi anlayışı zorunlu olarak idealist sonuçlara varır ve nesnel gerçekçiliği yadsır. bilgiyi sadece nesnede ya da sadece öznede aramak gibi sadece duyumda aramak da metafizik düşünce sisteminin büyük yanılgısıdır.