dionysos ve tiyatro

entry1 galeri
    1.
  1. Atina’da iÖ.7. ve 6. yüzyıllarda çok güçlü olan tüccar sınıfı ile soylular sınıfı arasında büyük mücadeleler başlamıştır. Tüccar sınıfından gelenler zenginliklerine güvenerek Atina’nın başına “Tyran” olmaya başlamışlardır. Hatta başa geçenler de olmuştur. Soyluların topraklarını köylülere dağıtmaya başlamışlardır. Fakat soylular Apollon adına törenler düzenliyorlardı. Köylüler de bu törenlere ilgi gösteriyorlardı. Soylular dinsel yönden çok sağlam idiler. Tüccar Tyranlar soyluların bu gücünü ortadan kaldırmaya çalıştılar ve bunu zekice yaptılar. Ortadan kaldırma yerine, köylülerin daha fazla sevdiği Dionysos adına törenler düzenlediler. Böylece Tyranlar köylüleri yanlarına çekeceklerini biliyorlardı. Törenler yapıldı ve Dionysos şenlikleri başlamış oldu. Bunu ilk başlatan kişi ünlü Tyran “Peisistratos”tur. Ayrıca Peisistratos iliada ve Odysseia’yı ilk kitaplaştıran kişidir. Şubat ayının 11 inde baharın başlangıcı olarak Antesteria bayramı kutlanırdı. Bu bayram Dionysos için yapılırdı. Şarabın ikinci kaynaması bitirilir ve içmeye hazır hale getirilirdi. Tören için seçilen ve içki içme yarışmasını yöneten kişi Arkon ve karısı Dionysos’la evlenirdi. Dionysos’un öküz biçimindeki heykeli bir araba içerisinde getirilirdi ve Arkonun karısının düğünü yapılırdı. Son gün tahıl lapası yapılır ve ölü ruhlara dağıtılırdı. Düğün olurken ruhların sokaklarda dolaştığına inanılırdı. “Antesteria bitti artık gidin ruhlar” diye bağırılırdı. Böylece Dionysos hem ölümü hem yaşamı simgeliyordu. Bir yanda ölüler ve ruhlar, diğer yanda eğlence ve bolluk getiren yaşam. Yine Dionysos ile ilgili olarak her yıl ocak ayının 12–13–14 ünde törenler düzenleniyordu. Antik Yunanistan’ın bu en büyük bayramına Lenaia Bayramı adı verilirdi. Heykel büyüklüğündeki bir fallos bolluğun simgesi olarak geçit alayından geçirilir ve fallik ezgiler okunurdu. Sonunda yine Lapa dağıtılırdı. Bu şenlikte Dionysos’un yeniden doğumu canlandırılırdı. Bir başka şenlik de 9–13 Martta her yıl düzenlenirdi. Bu şenlik iÖ.6. yüzyılda Tyran Peisistratos’un etkisiyle başlatılmıştır. Antik Tiyatronun doğuşu da Büyük Dionysia Şenliği ile ortaya çıkmıştır. Şenlikte söylenen Dithryambos’u Midilli’li ozan “Arion” bulmuştur. Kısa bir süre sonra bu şenliklerde ozanlar için yarışmalar düzenlenmiştir. Tiyatro sanatı da buradan doğmuştur. Bu şölenler Akropolis’in güney eteklerindeki Dionysos tiyatrolarında yapılmaktaydı. Önce tanrının heykeli konurdu. Bu heykel kutsal kişiler ve rahipler tarafından korunurdu. Ve gece ışıklandırılırdı. Dionysos adına düzenlenen danslar, koro eşliğinde söylenen ezgiler ve yarışmalar da yapılırdı. Yarışmalara ayrı yerlerden gelen 5 erkek 5 çocuk korosu sokulurdu. Her koroda 50 kişi bulunmaktaydı. Yarışmalar tiyatro binasında yapılırdı. En önde din adamları otururdu. Görüldüğü gibi Dionysos hem acı ve ölüm, hem de sevinç ve yaşam ikilemlerinin tanrısıydı. Bunun için de tragedya ve komedyanın yaratıcısı sayılmıştır.
    0 ...